Эпиграфы: “1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары қазақ жастарының сана-сезімінің қаншалықты өскендігін көрсетті.” Н.Ә.Назарбаев
Желтоқсан оқиғасының салдары:
1986 жылдың 16-17 желтоқсаны
Мәскеуде дайындалған «Метель» операциясы арқылы көтерілісшілерді күшпен басып-жаншу жүзеге асырылды
Желтоқсан құрбандарына арналған ескерткіш
Көтеріліс болған Тәуелсіздік алаңы
3.09M
Категория: ИсторияИстория

1986 жылғы. Желтоқсан оқиғалары

1.

2. Эпиграфы: “1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары қазақ жастарының сана-сезімінің қаншалықты өскендігін көрсетті.” Н.Ә.Назарбаев

3.

1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы
Себебі
1.
2.
3.
4.
Халық шаруашылығының
тоқырауы
Қазақ тілінің жағдайы
Семей полигонындағы
жарылыстар
КОКП V пленумы.
Д.Қонаевтың кетуі,
Г.Колбиннің билік
басына келуі.
Сипаты
“Қазақ ұлтшылдығы” айдарын
таққан М.Соломонцев
болды.1990 жылдың
21 мамырында КОКП ОК
“Қазақ ұлтшылдығы”
айдарынан бас тартты.
“Қазақстандағы 1986 ж.
желтоқсанның 17-18-гі
оқиғаларға қатысқаны үшін
жауапқа тартылған
азаматтарды ақтау
туралы” Н.Ә.Назарбаев
Алматы. 1991 жыл.
12 желтоқсан
Тарихи маңызы
Қозғалысты басу үшін
“Метель/Құйғын/ - 1986” атты
оперативті жоспар.
3200 адам,10-15мың жасақшы
20 өрт сөндіруші.
15 БТР қатысытырылды.
1.Ұлттың өзін - өзі тану
сенімінің оянуы
2. Одақтас
республикалардың
егемендігіне
сипаттама берді.
3. Социалистік
құрылыстың күйреуі.

4.

Қазақстан
компартиясының
V пленумында
Мәскеудің тікелей
бұйрығымен
Дінмұхаммед
Қонаев орнынан
алынып, орнына
Г.Колбин
тағайындалды

5. Желтоқсан оқиғасының салдары:

• Желтоқсан оқиғасын тоқтату үшін
КСРО Ішкі істер министрлігінің 1-ші
орынбасары генерал-полковник
Б.Елисев басқарды.Оның қарамағына
20-25 мың адамнан тұратын Алматы
гарнизоны;
• Фрунзе,Ташкент,Челябі,Свердловск,Н
овосі-бір,Уфа,Тбилиси қалаларында
орналасқан әскери бөлімдер әкелінді.

6.

8,5 мыңнан астам адам ұсталып,
2401 адам уақытша қамау
орындарына жеткізілді,
қалғандары қала сыртына
апарылып тасталды.
99 адам айыпталып, бас
бостандығынан айырылып,
2 адам өлім жазасына кесілді;
758 студент оқудан шығарылды;
ЖОО-ның 12 ректоры қызметінен
алынды

7. 1986 жылдың 16-17 желтоқсаны

8.

АЛМАТЫДАҒЫ ЖЕЛТОҚСАН ОҚИҒАСЫ

9.

10.

11. Мәскеуде дайындалған «Метель» операциясы арқылы көтерілісшілерді күшпен басып-жаншу жүзеге асырылды

Мәскеуде дайындалған «Метель»
операциясы арқылы көтерілісшілерді

12.

13.

14.

15.

Қайраттың рухы
қашанда
биікте

16.

Халық қаһарманы Қайрат Рысқұлбековке
орнатылған ескерткіш. Семей қаласы

17. Желтоқсан құрбандарына арналған ескерткіш

18.

19.

Қайрат Рысқұлбеков
Басынан құс ұшырмаған қазақ
елінің кезекті 21-інші
басшысының зобалаңына
ұшырап, 21 жасқа қараған
шағында тұтқындалып, 21 күн
қазақтан шырылдап, Семей
түрмесінің 21-інші
камерасында 21-мамыр (1988
жыл) күні қапылыста
дүниеден өткен. Қайрат
Рысқұлбеков арада бес жыл
өткен соң, 21 ақпанда (1992
жыл) ақталды. Бұны
тағдырдың жазуы дерсің,
сірә!

20.

Ербол Сыпатаев
1964 жылы Алшынбековтер
шаңырағының тұңғышы болып
өмірге келегн ұлға ұрпақ
жалғастырушы деп қуанған
қауым ер болсын, батыр болсын
деген ырыммен Ербол атты
есім берді. Ербол әкесінің ағасы
Мұқажанның бауырында өседі.
Жаратылысынан зерек бала
мектепті жақсы бітіреді.
Мектептен де, армиядан да,
шаруашылықтан да,
институттан да мақтау
қағаздарын құшақтап шыққан.
Отан алдындағы борышын
өтеп келген соң Ербол өз
тіршілігімен Алматы
энергетика институтына
оқуға түсті.

21.

Ләззат Асанова
“Аталған аласапыран
болмағанда, Ақжазақ
мектебінде оқыған,
одан соң астанадағы
П.И.Чайковский
атындағы музыкалық
училищенің қобыз
класында дәріс алып
жүрген, «бет біткеннің
әдемісі, сана біткеннің
естісі» Ләззат атты
қаншыл қазақ қызының
бұл өмірде бар-жоғынан
хабарсыз өткендей
екем...”
Абзал Бөкен

22.

Сәбира Мұхамеджанова
“Жиналыс жүріп
жатқанда Сәбирамның
класс жетекшісі Шолпан:
«Енді бұлардың училищеде
оқу-оқымауын директор
шешеді» деп, есіктен
шығып кетті.
...Бес минут өтпей
жатып-ақ екі ұл бала
жүгіріп келіп: «Шолпан
апай, бесінші этаждан
құлап, қызыңыз өліп
қалды!» - деді аптығып...”
Анасы Күлшара

23. Көтеріліс болған Тәуелсіздік алаңы

Көтеріліс болған
English     Русский