Неопределенная форма глагола

1.

Неопределенная форма глагола

2.

Инфинитив
Образуется от основы глагола с
помощью аффиксов:
-рга/-ргә, -арга/-әргә/-ырга/-ергә
Нишләргә? – Что делать?
Ашарга – кушать
Белергә - знать

3.

Ясалышы:
-рга/-ргә
-арга/-әргә
-ырга/-ергә
Эшлә-ргә, яса-рга
Яз-арга, йөз-әргә
Бар-ырга, кил-
-ярга/-яргә
ергә
Ку-ярга, ки-яргә
-маска/-мәскә
Кайт-маска, бие-
мәскә

4.

Инфинитив яса һәм тикшер:
Үтүклә!
Кал!
Бие!
Ю!
Җый!
Ки!
Сип!
Чык!
Үтүрләргә
Калырга
Биергә
Юарга
Җыярга
Кияргә
Сибәргә
Чыгарга

5.

Инфинитив в речи часто
употребляется со словами:
кирәк – надо; кирәкми – не
надо;
ярый – можно, ярамый –
нельзя;
мөмкин – можно, мөмкин
түгел – невозможно, нельзя.

6.

Необходимость что-либо делать
Инфинитив + кирәк
Укырга кирәк
Учиться надо
Сөйләргә кирәк
Говорить нужно
Белергә кирәк
Знать надо
Йөзәргә кирәк
Плавать нужно
Йөгерергә кирәк
Бегать надо
Киенергә кирәк
Одеваться нужно
Булышырга кирәк
Помогать надо

7.

Тәрҗемә итеп яз, тикшер:
Надо играть
Уйнарга кирәк
Надо чистить
Чистартырга кирәк
Надо учиться
Укырга кирәк
Надо помогать
Булышырга кирәк
Надо одеваться
Киенергә кирәк
Надо говорить
Сөйләргә кирәк
Надо плавать
Йөзәргә кирәк
Надо просыпаться
Уянырга кирәк

8.

Как скажешь о том, что:
утром надо чистить зубы;
в школе надо учиться старательно;
после уроков дома нужно помогать
маме;
зимой надо одеваться тепло;
нужно всегда говорить правду;
на уроках нужно отвечать внятно
(аңлаешлы).

9.

Тикшер:
Иртән тешләрне чистартырга кирәк.
Мәктәптә тырышып укырга кирәк.
Дәресләрдән соң әнигә булышырга
кирәк.
Кышын җылы киенергә кирәк.
Һәрвакыт дөресен сөйләргә кирәк.
Дәресләрдә аңлаешлы җавап бирергә
кирәк.

10.

Җөмләләр төзеп яз:
укырга кирәк;
йокларга кирәк;
әзерләргә кирәк;
тыңларга кирәк;
яшәргә кирәк.