Бөліп шығару өнімдері

1. Ағзалардың бөліп шығаратын өнімдері

Сабақ мақсаты
• Ағзадан бөлініп шығатын өнімдерді
атау

2. Бөліп шығару деген не?

• Артық және зиянды заттардың
ағзадан шығарылуы

3. Тыныс арқылы

• Көмірқышқыл газы бөлінеді

4. Тері арқылы

• Тер мен тұздар бөлінеді

5. Қарапайымдылардың зәр шығаруы

6. Омыртқасыз жануарлар

Жалпақ құрттарда – алғашқы нефридиялар

7. Омыртқасыз жануарлар

Шұбалшаңда, шаянда, қандауыршада –
метанефридиялар

8. Омыртқасыз жануарлар

Бунақденелілерде,
өрмекшітәрізділерде –
мальпигий түтікшелері

9. Ұлулар мен омыртқалы жануарларда - бүйрек

Ұлулар мен омыртқалы жануарларда бүйрек
• Зәр бөлінеді

10.

Қайсысы бөлініп шығатын өнім?
• Тер
• Зәр
• Оттек

11.

Сәйкестендір:
• Тері –
• Өкпе –
• Бүйрек –

12.

Бөліп шығару мүшелерін шығарылатын өнімдерімен
сәйкестендіріңіз.
Бөліп шығару
№
мүшесі
Шығарылатын өнімдер
1 Бүйрек
А) Көмірқышқыл газы және су
буы
2 Өкпе
Ә) Су, минералды тұздар,
несепнәр (аз мөлшерде)
3 Тері
Б) Несеп (зәр), артық су, улы
заттар
4 Ішек
В) Қорытылмаған тағам
қалдықтары

13.

Ағзалардың зәр шығару мүшелерін
сәйкестендір.
1. Буылтық құрттар
А) малпигий түтігі
2. Шаянтәріздестер
В) бүйрек
3. Өрмекшітәріздестер
С) метанефридия
4. Омыртқалылар
Д) жасыл бездер

14.

Әртүрлі тірі ағзаларды оларға тән бөліп шығару
тәсілдерімен сәйкестендіріңіз.
Ағза
Сипаттама
1. Бір жасушалы
амеба
А) Жапырақ түсу арқылы
зиянды заттардан арылады
2. Өсімдіктер
Ә) Арнайы жиырылғыш
вакуольдері болады
Б) Артық суды желбезек
3. Бунақденелілер
арқылы да шығара алады
4. Балықтар
В) Мальпиги түтікшелері
арқылы бөліп шығарады

15.

Зат алмасудың соңғы өнімдерін олардың
атауларымен сәйкестендіріңіз.
1.Газ түріндегі өнім — …
2.Сұйық түріндегі өнім — …
3.Ақуыз ыдырағанда түзілетін улы зат —
...
4.Өсімдіктердің бөлетін хош иісті заты —
...

16. Қорытынды

• Бөліп шығару – тіршілік үшін маңызды