Кыргыз тили: «этиш сөз түркүмү»

1.

3-класс

2.

САБАКТЫН ТЕМАСЫ:
Этиш сөз
түркүмү.

3.

БҮГҮНКҮ
САБАКТА
Этиш :сөзтүркүмү жөнүндө
кеңири маалымат алабыз.
Этиш сөз түркүмүнүн
эрежесин колдонуп,
тапшырмаларды аткарабыз.
Алган билимиңерди оозеки
кепте пайдаланып, сөз
байлыгыңарды
байытасыңар.

4.

ЭТИШ СӨЗ
ТҮРКҮМҮ
Этиш заттын кыймыл-аракетин,
ал-абалын көрсөтүп, эмне
кылды? эмне кылып жатат?
эмне кылат? деген суроолорго
жооп берет.
Мисалы: Ойноду. Эмне кылды?
Ойноп жатат. -Эмне кылыпжатат?
Ойнойт. -Эмне кылат?

5.

Этиш
Жөнөкөй
Жөнөкөй этиш сөздөр
бир гана сөздөн түзүлөт.
Мисалы: басты, отурду,
чуркады.
Татаал
Татаал этиш сөздөр эки же
андан көп сөздөн туруп, бир
гана кыймыл-аракетти же алабалды билдирет. Мисалы:
тосуп чыкты, окуп отурат.

6.

Жөнөкөй этиш
Бакыт эмне кылды?
Бакыт топту тепти.
Айдар эмне кылат?
Айдар китеп окуйт.

7.

Татаал этиш
Балдар эмне кылып жатышат?
Балдар ойноп жатышат.

8.

Сүрөттөрдү карап сүйлөмдөрдү түзгүлө.
Ким эмне кылып жатат?

9.

Сүрөттөрдү карап сүйлөмдөрдү түзгүлө.

10.

Тиштердин чатагы.
өтө жүдөө бала болчу.
Айдар
дан,
Бир күнү анын кир болгон
дан аябай коркчу.
:
-Биз сага таарындык! Кетебиз!-деп чатак салат.

11.

-Каякка кетесиңер? Силер кетсенер
жейм?! - деп ыйлактайт
,
кантип
.
-Жок, кетебиз! Биз мындай жашоого чыдабайбыз!
дейт
бир ооздон.
-

12.

Алардын сөзүн уккан
"
жетип барып,
таарынышабы?" деп сурайт.
-Ооба. Эгер жууп-тазаланбасан анда алар таарынып
түшө баштайт, - дейт
.

13.

-Алар кетип калышса мен эмне кылам? - деп
ыйлап кирет. Айдардын ыйлап жатканын уккан
-
, ыйлаба. Андан көрө бизди
менен жууп-тазалап
тур. Ошондо биз кетпейбиз жана сага көпкө кызмат
кылабыз, - дейт.
:

14.

-Макул, сөзсүз жууп турам! - деп сөз берип, күнүгө эки маал
жууй баштайт. Ошондон кийин анын
мурдагыдай
аппак болуп, өз кызматтарын мыкты аткарып калыптыр.

15.

1-көнүгүү. Суроолорго жооп бергиле.
Эмне үчүн текст ушундайча аталыптыр?
Силер тиштериңерге кандай камкордук
көрөсүңөр?
Эмне үчүн тиштер улам түшүп, кайра чыга бербейт?
Эмне үчүн карыган кишилер "Тишиң барда таш чайна,
тиштен кийин аш кайда?" деп айтат.
"Катуудан тиш оору, жумшактан ич оору
жаман" деген чынбы?

16.

Тишке кантип туура кам көрүү керек?
Күн сайын тишиңерди тазалагыла.
Таттууну көп жебегиле, таттуудан кариес күчөйт.
Өзүңөрдүн тиш щеткаңар менен гана пайдалангыла.
Учтуу нерселер менен тишиңерди чукубагыла.

17.

Бүгүнкү сабакта эмнелерди билдик?
1.Этиш сөз түркүмү боюнча маалымат алдык.
2. Этиш сөз түркүмү түзүлүшү боюнча жөнөкөй
жана татаал болуп экиге бөлүнөрүн билдик.
3. Тишке кантип туура кам көрүү керек
экендигин үйрөндүк.

18.

ҮЙГӨ
ТАПШЫРМА:
91-беттеги 5-көнүгүү.
Силер тишиңерди
кантип тазалайсыңар?
Жазгыла. Этиштердин
астын сызып көрсөткүлө.