«Жаһандық миграция» деген не? 1-сабақ

1. Ақпанның жиырма алтысы. «Жаһандық миграция» деген не? 1-сабақ

Оқулық 90-96-бет.

2.

• көші-қон-миграция
• әділеттілік-справедливость
• Белең-перевал
• Біржолата-насовсем
• Жемқор-коррупционер
• Теңқұқылы-равнопраный
• Жырақ-далеко
• Қоныс-стоянка,место
расположение

3.

• 1.Жаhандану деген не?
• 2.Суреттің қайсысынан жаhанданудың
пайдасын көруге болады?
• 3.Қай суретте жаhандану үдерісінің зиян
жақтары байқалады?
• 4.Босқындар жөнінде не білесің? Ол қай
суретте бейнеленген?

4.

Терминдер:
демография
көші-қон
миграция
халықаралық миграция
сыртқы миграция
виза
Мағынасы:

5.

6.

7.

8.

9.

Мәтіналды жұмыс
Берілген сөздерді мағынасына қарай
сәйкестендіріңіз.
Дәстүр
қатал
Мигрант
салт
Қатаң
мол
Қомақты
басқа елден келген адам
Дескриптор:
берілген сөздерді сәйкестендіреді .

10.

Өзіңді тексер!
Дәстүр
Мигрант
Қатаң
Қомақты
қатал
салт
мол
басқа елден келген адам

11.

Оқылым .Тыңдалым.Мәтінді оқы. 93 бет, 6-тапсырма
Шылаулардың түрлерін ажыратып, топтап жаз.
Демография - халық санын, өсімін, құрамын анықтайтын ғылым. Демографтар
негізгі үш мәселеге көңіл бөледі: туу, өлім, миграция. Алғашқы «миграция» туралы
ғылыми ұғымды ағылшын ғалымы Е. Равенштейн 1885-89 жылдары енгізді. Ол
миграция немесе көші-қон белгісін «адамның мекенжайының тұрақты немесе
уақытша өзгеруі» деп өте қарапайым түрде түсіндіреді.
Миграция - бүкіл жаһанды қамтып отырған үздіксіз үдеріс. Қазіргі кезде дүние
жүзіндегі халық саны 7 миллиардтан асты. Адам саны көбейген сайын
миллиондаған халық кедейленіп, оларды азық-түлікпен қамтамасыз ету, білім беру
қиынға соға бастады.Қоршаған орта ластанып, табиғи ресурс сарқыла түсуде. Осы
мәселелердің салдарынан миграция пайда болды: адамдар бір географиялық
орыннан екінші бір қонысқа ауысуда.Тұрғындардың жайлы қоныс табу
мақсатындағы ел ішіндегі көшіп қонуы “ішкі миграция ”, мекенжайын
мемлекеттер ауқымында ауыстыруы «иммиграции» деп аталады. Миграция
бірнеше әлеуметтік мәселені туындатады. Бұл жаңадан қоныстанушыларға
қатысты әділеттілікке жатпайтын мәселелердің көрінісі. Айталық, АҚШ сияқты
кейбір мемлекеттер иммигранттарға азаматтық алу құқын береді. Ал енді бір елдер
иммигранттардың өзін былай қойғанда, олардың балалары мен немерелеріне де
азаматтық бермейді. Мәселен, түрік эмигранттарының балалары қанша жерден
Германияда туып-өсіп, оқып-тәрбиеленсе де, ешқашан ол елдің азаматтығын ала
алмайды.

12. Демографтардың айтуынша, соңғы жиырма жылдағы экономикалық және саяси толқулар мен жаһандану туындатқан мүмкіндіктер

халықаралық
миграцияны арттырды.Жаһандық миграцияға соғыс пен ашаршылық
факторлары әсер етеді. Дегенмен, кейбір мигранттар Оңтүстік Корея,
Малайзия секілді жаңа индустриялы елдерге экономикалық даму мен
жұмысқа орналасу мүмкіндігін де іздеп барады.
Ал мигранттардың үйіне жіберген табысы анағұрлым артта қалған елдердің
өмір сүру деңгейін жақсартты ма, жоқ па? Бұл сұрақ әлі де
айқындалмады.Миграцияның түрлері қысқа мерзімдік, ұзақ мерзімдік, қайта
оралмайтын миграция,жүйелі түрде жүзеге асатын көші-қон, үздіксіз жүретін
көші-қон, өз еркімен жүзеге асатын көші-қон, күштеу арқылы жүзеге асатын,
қалаға, ауылға, сауда-саттық, экономикалық еңбек мақсаттарымен біржолата
жүзеге асатын көші-қон болып бөлінеді .
Дескрипторы:
-мәтінді түсініп оқиды.

13. “Сұрақ-жауап”әдісі

Берілген сұрақтарға жауап беріңдер.
1. Демография деген не?
2. Миграцияның қандай түрлерін білесің?
3. Алғашқы «миграция» туралы ғылыми ұғымды кім енгізді?
4. Ішкі миграция деген не?
5. Иммиграция деген не?
Дескрипторы:
-сұрақтарды түсінеді;
-сұрақтарға толық жауап береді.

14. Өзіңді тексер!

1. Демография деген не?
Демография - халық санын, өсімін, құрамын анықтайтын ғылым.
2. Миграцияның қандай түрлерін білесің?
Миграцияның түрлері қысқа мерзімдік, ұзақ мерзімдік, қайта оралмайтын
миграция,жүйелі түрде жүзеге асатын көші-қон, үздіксіз жүретін көші-қон, өз
еркімен жүзеге асатын көші-қон, күштеу арқылы жүзеге асатын, қалаға, ауылға,
сауда-саттық, экономикалық еңбек мақсаттарымен біржолата жүзеге асатын көшіқон болып бөлінеді.
3. Алғашқы «миграция» туралы ғылыми ұғымды кім енгізді?
Алғашқы «миграция» туралы ғылыми ұғымды ағылшын ғалымы Е.
Равенштейн 1885-89 жылдары енгізді.
4. Ішкі миграция деген не?
Тұрғындардың жайлы қоныс табу мақсатындағы ел ішіндегі көшіп қонуы
5. Иммиграция деген не?
Мекен-жайын мемлекеттер ауқымында ауыстыруы «иммиграция» деп аталады.

15.

Оқылым мәтінінен шылауларды тауып, мағыналық
түрлеріне қарай топтастыр.
Септеулік шылаулар:
Демеулік шылаулар:
Жалғаулық шылаулар:
Дескрипторы:
-мәтіннен шылауларды табады;
-мағыналық түрлеріне қарай топтастырады.

16.

Өзіңді тексер!
Септеулік шылау:
туралы,арқылы,сияқты
Демеулік шылау:
па?
Жалғаулық шылаулар:
Немесе,де,мен , дегенмен, және

17. Жазылым. 93 бет, 5-тапсырма. Мәтінді көшіріп жаз. Көп нүктенің орына қажетті шылауларды қой.

18. Өзіңді тексер!

Миграциялық қозғалыстар, яғни көші-қон бір елдің
ішінде де , сонымен мемлекеттердің арасында да болады.
Сондықтан тұрғын халық миграциясының екі типі бар:
халықаралық (мемлекетаралық, сыртқы) және ішкі
(мемлекетішілік) миграция. Миграцияның қай түрі болса
да , жемқорлыққа жол берілмеуі керек. Тұрған жерінен
жырақ шыққанмен, адамдардың құқы сақталып, қоныс
аударушылар арасында әділеттілік,теңқұқылы қатынас
сақталуы тиіс. Өкініштісі - кей жағдайда әділетсіздік белең
алып жатады.

19. Жазылым. «Дербес пікір » жазу тәсілін пайдаланып, мәтін мазмұны бойынша пікірінді жаз.

Өзіндік пікір (идея) – бір сөйлем.
Дәлел – екі сөйлеммен.
Өз пікірін айғақтайтын мысал – екі сөйлем.
Өз пікіріне қатысты пікір – бір сөйлем.
Қарсы дәлелді жоққа шығаратын мысал –
екі сөйлем.
Қорытынды – екі сөйлем.
Жазылым.
«Дербес пікір » жазу тәсілін пайдаланып, мәтін
мазмұны бойынша пікірінді жаз.

20.

Қорытынды
Бүгінгі сабақта:
• Шылау ережесін қайталап,мағыналық
түрлерімен танысты ;
•Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріп,
шылаулардың мағыналық түрлеріне қарай
топтастыра білді;
•Тірек сөздердің мағынасын түсініп
синонимдерімен сәйкестендіре білді;
Қажетті шылауларды сәйкесінше мәтін
бөліктеріне орынды қоя білді.

21.

Үй жұмысы:
«Қазақстанда жастар неге шетелге кетуге құмар?.» тақырыбы бойынша мәтін
құра.
Мәтін құрауда шылаудың мағыналық түрлерін стильдік қызметіне сай орынды
қолдан. Өмірмен байланыстырып , мысал келтір.
Дескриптор:
• тақырыпқа сай өзіндік пікір білдіреді;
• шылаудың мағыналық түрлерін стильдік
қызметіне сай қолданады;
• өмірмен байланыстырып кем дегенде
1 мысал келтіреді;
• грамматикалық нормаларды сақтайды.