E91-Kvant-Protokoli.pptx

1.

E91 Kvant Protokoli
Kalitni o'g'irlash mumkin emas — kvant mexanikasi bizni qanday himoya
qiladi?

2.

Asosiy savol: "Kalitni
ushlash mumkinmi?"
Uchinchi tomon aralashsa nima bo'ladi?
Har qanday tinglash urinishi kvant tizimida anomaliya hosil qiladi
— tizim buni avtomatik qayd etadi.
Anomaliya chegaradan oshsa?
Kalit yaratilmaydi. Aloqa to'xtatiladi. Xavfsizlik buzilmasligi
kafolatlanadi.

3.

Kalit taqsimoti nimani beradi?
Natija
Ikki tomon faqat o'zlariga ma'lum
bo'lgan umumiy tasodifiy maxfiy kalit
oladi. Bu kalit xabarlarni shifrlash va
ochish uchun ishlatiladi.
Kalit hech qachon tarmoq
orqali uzatilmaydi — faqat
kvant yo'li bilan
shakllantriladi.

4.

E91 qayerdan tug'ildi?
TARIX
EPR Juftligi g'oyasi
1991-yilda fizik Artur Ekert Einstein-Podolsky-Rosen (EPR) juftligi
asosida E91 protokolini taklif qildi. Bu g'oya "chalkashlik" hodisasidan
xavfsizlik vositasi sifatida foydalanishning birinchi amaliy yo'li bo'ldi.
• EPR juftligi: ikki zarracha o'zaro bog'liq holatda bo'ladi
• Biriga o'lchash o'tkazilsa — ikkinchisi ham o'zgaradi
• Bu xususiyat kriptografik xavfsizlikka nazariy asos beradi

5.

Tizimning yuragi: Kvant
Chalkashligi
Maksimal chalkash
holat
Tasodifiy, lekin uyg'un
E91 protokolida ikki zarracha
zarrachasini o'lchaydi —
maksimal chalkash holatda
natijalar tasodifiy, lekin
tayyorlanadi va ikki tomonga
ikkalasi bir xil kalit hosil
yuboriladi.
qiladi.
Har bir tomon o'z
Masofadan bog'liqlik
Zarrachalar qanchalik uzoqda bo'lmasin, ularning o'lchov natijalari
korrelyatsiya saqlanadi.

6.

Nega josus kira olmaydi?
O'LCHASH BUZILISHI PRINSIPI
Klassik kriptografiyada josus
kalit nusxasini olib, hech qanday
iz qoldirmasligi mumkin. Kvant
tizimida bu fizik jihatdan
imkonsiz.
Josus oʻlchaydi
Tizim oʻzgaradi
Anomaliya
qayd etiladi
Kalit bekor
qilinadi
Klonlamaslik teoremasi
Noma'lum kvant holatni to'liq nusxalash
Kvant mexanikasining asosiy qoidasi: har qanday kuzatish tizimni o'zgartiradi. Josus
o'zi ko'rinmaydi deb o'ylaydi, lekin kvant fizikasi uni fosh qiladi.
mumkin emas — bu kvant mexanikasining
fundamental qonuni.

7.

Xavfsizlik mezoni: Anomaliya soni
Bell tengsizligi sinovlari
E91 protokoli anomaliyani aniqlash uchun Bell tengsizligi sinovlaridan
foydalanadi. Bu kvant chalkashligining haqiqiyligini tekshiradi va
uchinchi tomonning aralashuvini aniqlab beradi.

8.

QKD Ekotizimi: Texnologiya
qanday ishlaydi?
Kvant mexanikasi asosi
QKD — kvant mexanikasining fundamental xususiyatlariga tayanadi: superpozitsiya,
chalkashlik va klonlamaslik.
Buzilish avtomatik aniqlanadi
Kvant tizimlarini "bezovta qilsangiz" — kvant xususiyatlari buziladi va bu darhol seziladi.
Amaliy qo'llanish
Bugungi kunda QKD tijorat tarmoqlarida, bank va davlat muassasalarida qo'llanilmoqda.

9.

BB84 vs E91: Farq nimada?
Umumiy asos
Har ikki protokol ham kvant noaniqligi va klonlamaslik
teoremalariga tayanadi. Asosiy farq — E91 chalkashlikni
bevosita xavfsizlik mexanizmi sifatida ishlatadi.
E91 Bell tengsizligi sinovlari orqali xavfsizlikni
matematik tarzda isbotlaydi — bu BB84 ga
nisbatan qo'shimcha ustunlik.

10.

Xulosa: E91 — Xavfsizlikni "kuzatish"ning o'ziga
yozadi
Aralashuv — anomaliya
Kalit yo'q tamoyili
Kelajak kriptografiyasi
Har qanday tinglash urinishi kvant
"O'g'irlash sodir bo'lsa — kalit
E91 post-kvant davrining xavfsiz
tizimida iz qoldiradi va darhol
yaratilmaydi." Xavfsizlik fizika
aloqa infratuzilmasi uchun
aniqlanadi.
qonunlari bilan kafolatlanadi.
poydevor bo'lib xizmat qiladi.
Kvant mexanikasi josusni fosh qiladi — bu fizik qonun, kelishuv emas.