Rosja-jako-panstwo-totalitarne

1.

ROSJA JAKO PAŃSTWO
TOTALITARNE?
Podobieństwa do totalitaryzmu, różnice wobec ZSRR i precyzyjniejsza kategoria:
skonsolidowana autokracja.

2.

POJĘCIE ANALITYCZNE
TOTALITARYZM TO WIĘCEJ NIŻ DYKTATURA
Dyktatura opisuje koncentrację władzy. Totalitaryzm opisuje próbę podporządkowania całego porządku
społecznego.
01
02
Władza
Ideologia
Pełna koncentracja decyzji w jednym centrum.
Uzasadnienie porządku politycznego i hierarchii.
03
04
Kontrola
Represje
Informacja, organizacje społeczne i życie publiczne
pozostają pod nadzorem.
Posłuszeństwo jest wymuszane kosztem sprzeciwu.

3.

ROZRÓŻNIENIE KATEGORII
PRECYZYJNIEJ: WSPÓŁCZESNA ROSJA JAKO
SKONSOLIDOWANA AUTOKRACJA
PODOBIEŃSTWA DO TOTALITARYZMU
RÓŻNICA WOBEC MODELU ZSRR
Silna koncentracja władzy
Brak pełnej mobilizacji społecznej
Państwo ogranicza pluralizm, kontroluje informację i używa
represji.
Władza jest spersonalizowana wokół prezydenta, a system
opiera się bardziej na kontroli niż na totalnej mobilizacji.

4.

MECHANIZM CENTRUM
WŁADZA SKUPIONA W
JEDNYM CENTRUM
Prezydent i jego najbliższe otoczenie podejmują kluczowe
decyzje.
Parlament i sądy nie zapewniają skutecznej kontroli władzy
wykonawczej.
Regiony są podporządkowane scentralizowanej „pionowej”
strukturze zarządzania.

5.

INSTYTUCJE BEZ REALNEJ ALTERNACJI
KONTROLOWANE
WYBORY I POZÓR PLURALIZMU
Instytucje wyborcze pozostają, ale realna rywalizacja jest ograniczana.
Kontrolowane media i zależna opozycja wzmacniają wrażenie legalności.
Wybory mobilizują i legitymizują system, nie zaś realną zmianę władzy.

6.

KONTROLA NARRACJI
PROPAGANDA
BUDUJE OBRAZ
OBLĘŻONEJ
TWIERDZY
01 Rosja jest przedstawiana jako mocarstwo zagrożone przez
zewnętrznych wrogów.
02 Przekaz łączy nacjonalizm, bezpieczeństwo i lojalność
wobec przywódcy.
03 Kontrola mediów i internetu ogranicza dostęp do
konkurencyjnych narracji.

7.

KOSZT SPRZECIWU
REPRESJE ZAMYKAJĄ
PRZESTRZEŃ SPRZECIWU
01
02
03
Adresaci
Zaostrzenie
Współdziałanie
Przeciwnicy polityczni,
dziennikarze, organizacje
społeczne i zwykli
obywatele.
Po pełnoskalowej inwazji
na Ukrainę w 2022 roku
ograniczenia praw i
wolności zostały
zaostrzone.
Propaganda kształtuje
interpretację
rzeczywistości, a represja
podnosi koszt sprzeciwu.

8.

SŁUŻBY BEZPIECZEŃSTWA JAKO FILAR
SYSTEMU
Decyzje
Centrum i regiony
Granice debaty
Przedstawiciele aparatu
bezpieczeństwa odgrywają ważną
rolę w podejmowaniu decyzji
Logika bezpieczeństwa przenika
politykę wewnętrzną i relacje
centrum z regionami
Państwo definiuje krytykę władzy
jako zagrożenie, a nie jako
element debaty publicznej

9.

SKUTEK SPOŁECZNY
SPOŁECZ
EŃSTWO
POD
PRESJĄ
PAŃSTW
A
Kontrola instytucji i
informacji zmienia warunki
działania obywateli.
Nadzór
Zawężenie pola
Organizacje społeczne działają
pod ścisłym nadzorem
politycznym.
Niezależne media i inicjatywy
obywatelskie tracą możliwość
swobodnego działania.
Konformizm
Niepewność, selektywne represje i kontrola informacji wzmacniają wycofanie
społeczne.

10.

NARRACJA PAŃSTWOWA
IDEOLOGIA
PAŃSTWOWA I
POLITYKA PAMIĘCI
01 Władza odwołuje się do wielkomocarstwowości, historii i obrony
„tradycyjnych wartości”.
02 Przeszłość służy uzasadnianiu hierarchii, jedności i
podporządkowania.
03 Wrogość wobec Zachodu wzmacnia narrację o oblężonej
wspólnocie.