Олигофпедагогика №10

1. Дәріс №10 1.Арнайы (түзету) мектептің 5-7 сыныптарындағы тәрбиежұмысының мазмұны 2. Тәрбие үдерісін тоқсандар бойынша жоспарлау

2.

Арнайы
(түзету)
мектептің
5–7
сыныптарындағы
тәрбие
жұмысының
мазмұны
Арнайы мектептің мақсаты мен ерекшелігі
Арнайы (түзету) мектеп — бұл мүмкіндігі
шектеулі (көру, есту, зият, сөйлеу және т.б.
дамуында ауытқуы бар) балаларға арналған
білім
беру
ұйымы.
Мақсаты
—
оқушылардың
тұлғалық,
әлеуметтік және еңбекке бейімделуін,
дербестік пен жауапкершілік дағдыларын
қалыптастыру.

3.

5–7 сынып оқушыларының жас және
психологиялық ерекшелігі
Бұл жас кезеңі — баланың жеткіншектік
шаққа өту кезеңі, мінезі мен өзіндік бағасы
қалыптаса
бастайтын
шақ.
Арнайы
мектеп
оқушыларына
тән
ерекшеліктер:
• эмоциялық тұрақсыздық, зейіннің тез таралуы;
• ерік-жігер мен мінездің әлсіздігі;
• ұжымда
өзін
ұстау,
ережеге
бағыну
дағдыларының жеткіліксіздігі;
• педагог пен ата-ананың қолдауына тәуелділік.

4.

Тәрбие жұмысының негізгі бағыттары
№
Тәрбие бағыты
Мазмұны мен мақсаты
Мейірімділік, адалдық, ұжымшылдық,
жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыру
1
Адамгершілік тәрбиесі
2
Еңбек тәрбиесі
Өзін-өзі қызмет етуге, қарапайым еңбек
дағдыларын үйрету
3
Эстетикалық тәрбие
Музыка, бейнелеу, қолөнер арқылы көркем
талғамды дамыту
4
Дене тәрбиесі
Денсаулықты нығайту, қозғалыс белсенділігін
арттыру, дене жаттығуларын орындау
5
Экологиялық тәрбие
Табиғатты қорғау, тазалық пен ұқыптылық
дағдыларын қалыптастыру
6
Құқықтық тәрбие
Мінез-құлық нормаларын түсіндіру, қоғамдағы
тәртіп ережелерін үйрету
7
Отбасылық және
патриоттық тәрбие
Өз еліне, отбасына сүйіспеншілік сезімін арттыру,
туған жерге құрмет қалыптастыру

5.

Тәрбие
жұмысында
қолданылатын
формалар мен әдістер
• Әңгіме,
әдеп
сағаттары,
ойын
жаттығулары,
сурет
салу,
еңбек
шеберханасы;
• Топтық
және
ұжымдық
іс-шаралар:
мерекелік концерттер, көрмелер, сенбіліктер;
• Жеке жұмыс: тәртібі қиын, эмоционалды
тұрақсыз балалармен түзету және қолдау
шаралары;
• Қатысымдық
тәсіл:
балаларды
өзара
сөйлесуге, пікір білдіруге тарту.

6.

Тәрбие
үдерісін
тоқсандар
бойынша
жоспарлау
Тәрбие жұмысын жоспарлау — педагогтың
оқу-тәрбие
процесін
жүйелі
түрде
ұйымдастыруының
негізгі
шарты.
Дұрыс құрылған жоспар:
• тәрбие
жұмысының
мақсаттары
мен
міндеттерін нақтылайды;
• оқу жылының барлық кезеңінде бірізділікті
қамтамасыз етеді;
• әр оқушының даму динамикасын бақылауға
мүмкіндік береді.

7.

Тәрбие жоспарының құрылымы
Арнайы мектептің тәрбие жоспары әдетте
төмендегі бөлімдерден тұрады:
• Кіріспе бөлік:
– Сынып немесе топтың қысқаша сипаттамасы
(оқушылар саны, ерекшеліктері);
– Тәрбие жұмысының мақсаты мен міндеттері.
• Негізгі бөлік:
– Тәрбие бағыттары бойынша іс-шаралар жүйесі;
– Әр тоқсанда өтетін шаралар кестесі.
• Қорытынды бөлік:
– Нәтижелер мен талдау;
– Келесі кезеңге ұсыныстар.

8.

Тоқсандық жоспарлау үлгісі
Тәрбие бағыты
І тоқсан
ІІ тоқсан
ІІІ тоқсан
IV тоқсан
Адамгершілік
«Мейірімді
«Достық пен
болайық!» әдеп сыйластық»
сағаты
тренингі
«Менің отбасым
– менің
«Рақмет айту –
байлығым»
ізгілік белгісі»
әңгіме
Еңбек
Мектеп ауласын Шебер қолдар
тазалау
көрмесі
Үйренейік еңбек Көктемгі
етуге
сенбілік
Эстетикалық
Сурет байқауы
«Алтын күз»
Дене
Патриоттық
«Менің сүйікті
«Жаңа жылдық
«Көктем
түсім» сурет
безендіру»
гүлдері» көрмесі
сабағы
Дене
Спорттық жарыс
«Салауатты өмір
Қысқы ойындар жаттығулары
«Көңілді старт»
салты»
апталығы
Ту, Елтаңба,
«Тәуелсіз
«Менің Отаным
Батырлар туралы
Әнұранмен
Қазақстан»
– Қазақстан»
әңгіме
танысу
сабағы
шығарма

9.

Тәрбие үдерісін жоспарлауда ескерілетін
қағидалар
• Жеке тұлғаға бағыттылық қағидасы — әр
баланың даму деңгейі мен қабілетін ескеру.
• Түзету-дамыту бағыты — іс-шаралар
оқушының психологиялық қиындықтарын
жеңуге көмектесуі керек.
• Жүйелілік және бірізділік — тәрбие мазмұны
тоқсан сайын логикалық жалғасып отыруы
тиіс.
• Қатысу
белсенділігі
—
оқушыларды
шараларға белсенді тарту.
• Ата-анамен байланыс — үй және мектеп
арасындағы серіктестік орнату.

10.

Қорытынды
• Арнайы мектептегі тәрбие жұмысы — тек
мінез-құлықты
қалыптастыру
емес,
баланың тұлғалық және әлеуметтік
бейімделуін қамтамасыз ету үдерісі.
• Тәрбие
жұмысы
тоқсан
сайын
жоспарланып, жүйелілік, даралық және
түзету
бағыттылығы
қағидаларына
сүйеніп жүргізілуі қажет.

11.

Теориялық тапсырма
Төмендегі сұрақтарға жазбаша түрде жауап беріңіз:
• Арнайы (түзету) мектептегі тәрбие жұмысының
негізгі бағыттарын атаңыз және әр бағыттың
мазмұнын қысқаша сипаттаңыз.
• 5–7 сынып оқушыларының жас ерекшеліктері
тәрбие жұмысына қалай әсер етеді?
• Тәрбие жоспарын тоқсандар бойынша жасаудың
қандай артықшылықтары бар?
• Арнайы мектеп жағдайында тәрбие үдерісін
жоспарлауда қандай қағидалар басшылыққа
алынады?
• Педагог пен ата-ананың бірлескен тәрбие
жұмысының маңызын түсіндіріңіз.

12.

• Практикалық тапсырма
5–7 сынып оқушыларына арналған 1 тоқсандық тәрбие
жоспарының үлгісін құрастырыңыз.
Тапсырма талабы: кем дегенде 5 бағыт бойынша
(адамгершілік, еңбек, эстетикалық, патриоттық, дене
тәрбиесі) іс-шаралар жоспарлаңыз.
Тәрбие
бағыты
Іс-шара
Өткізу
Жауапты
№
Мақсаты
Мерзімі
атауы
түрі
тұлға
«Мейірімді Қарымлік пен
қатынас
Сынып
1 Адамгершілік
Тренинг Қыркүйек
достық»
мәдениетін
жетекшісі
әдеп сабағы дамыту
2 Эстетикалық ...
...
...
...
...

13.

Шығармашылық және зерттеу тапсырмасы
• Кейс-талдау: Төмендегі жағдайды оқып, өз пікіріңізді
білдіріңіз:
• 6-сыныптағы оқушы сабақ кезінде жиі көңіл бөлмейді,
тапсырмаларды орындаудан бас тартады, тәрбие ісшараларына қатыспайды.
– Сіздің педагог ретінде әрекет жоспарыңыз қандай болар еді?
– Оқушыны тәрбие процесіне тартудың қандай тәсілдерін
қолданар едіңіз?
• Жобалық жұмыс: «Түзету мектебінде оқушылардың
адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру жолдары»
тақырыбында шағын (1 бет) эссе жазыңыз.
• Талдау: Арнайы мектептегі тәрбие үдерісінің мазмұны
мен жалпы білім беретін мектептегі тәрбие жүйесін
салыстырыңыз (ұқсастықтары мен айырмашылықтарын
көрсетіңіз).