Ваттисен сӑмахӗсем

1.

1. Эрех çулĕ – куççуль çулĕ.
2. Ĕçесси пĕрремĕш черккерен пуçланать.
3. Хĕрлĕ эрех мăшкăллать, шурри – кăра та чарусăр,
вĕсене кăмăллакан – ăссăр.
4. Эрех пички – инкек пички.
5. Юхан шыв çăл куçĕнчен пуçланать, ĕçке ярăнасси —
черккерен.
6. Эрех çутти пурнăçа çутатмасть.

2.

пуçланать
- Э-э-э, савнă пултăрăм! Эсĕ пирĕн çын мар-çке!
Çак ялта паян камăн килте комсомол пур,
делегатка пур – ĕçкĕ тумалла мар тунă тет. Санăн
çавăн пек çынсем патне каймаллаччĕ, ĕç!
- Ĕçместĕп!
- Юрĕ, ан ĕç! – терĕ йыснăшĕ кăмăлсăр сасăпа. –
Эппин, ыран хăвăр пата пырассине ан кĕт, - терĕ те
çилленнĕ пек пулчĕ.
- Ара, йысна, сана кам пирĕн пата ан пыр тет, терĕ Кĕтерук та кăмăлсăрланса.
- Эсĕ эрех ĕçменни – ан пыр тенипе пĕрех. Ĕç пĕр
черкке, сыпса çеç пар!
Пĕрне ĕçнĕ тĕк, иккĕмĕшĕнчен мĕнле
хăтăлас Кĕтерукăн? Кăшт сыпам терĕ
Кĕтерук, тутине тăсрĕ. Йыснăшĕ каллех
черккене Кĕтерук çăварнелле ÿпĕнтерчĕ.
Кĕтерук, пĕрмаях хăй ăшĕнче ĕçес марччĕ,
сыпса та пăхас марччĕ тесе шухăшласа
лараканскер, халĕ хăй шухăшне улăштарчĕ.
Пĕрех сыпса парам çакна. Кайтăр ку
манран хăпса тесе шухăшларĕ.
Паян Каша ялĕнче Чиркÿ праçникĕ. Таврари
ялсенчен паян Каша ялне лавсем хытă чуптарса
пыра-пыра кĕреççĕ. Çуллен-çул ку ялсем паянхи
кун ĕçкĕ тăваççĕ. Кашни килтех ĕçкĕ. Чухăнни те,
пуянни те хăй çемĕн праçник ячĕпе ĕçет.
Эрех
ĕçесси

3.

Трубина Мархвин «Хăнаран» калавĕнчи психологи
сăнлăхĕсемпе ÿкерчĕксем – тĕп проблемăна уçса
пама кирлĕ мел. Эрех сиенĕ.
«Эрех çулĕ – куççуль çулĕ»
(Ваттисен сăмахĕ)

4.

Крикка
карчăкĕ
Крикка
Микулай
Кĕтерук
Санькка
Ванюк
Халăх

5.

Монолог
Тĕп, иккĕмĕшле
е пулăшу
пĕлтерĕшлĕ
сăнарăн вăрăм
калаçăвĕ.
Полилог
Диалог
Икĕ, виçĕ е
Икĕ е темиçе
ытларах çыннăн
çын калаçăвĕ.
ирĕклĕ калаçăвĕ,
пуплевĕ.

6.

№
№
Трубина Мархвин «Хăнаран»
Н.А. Некрасовăн «Кому на Руси
жить хорошо?»
1.
Ĕрлешеççĕ, çĕмĕрлеççĕ ÿсĕрсем. Анчах
тискеррĕн, ирсĕррĕн туйăннине ку
пÿртре никамах та сисмест. Пурте
пекех кунта тăнне-пуçне çухатнă.
Умны крестьяне русские,
Одно нехорошо,
Что пьют до одурения,
Во рвы, в канавы валятся — Обидно
поглядеть!
2.
Чылай эрех-сăра хăнасен пырне
ярăннă. Паçăр йĕркеллĕ калаçса
ларакан çынсем халĕ чылайăшĕ
картран тухнă: хăшĕ хăрушла сассипе
ĕнрешлесе юрă çавăрасшăн, хăшĕпĕрисем пыр шăтăкĕпе кăшкăрса
çынсене
хăйсем
мĕн
каланине
итлеттересшĕн. Сăра-эрехне çаплах
ĕçеççĕ.
Зажгли костер, сложилися
За водкой двое сбегали,
А прочие покудова
Стаканчик изготовили
Бересты понадрав…
И стон, и рев, и гул!

7.

Сăнарсем
Лаша (тиха)
Вăрман
Çил
Вăрмана çитесси инçе
те мар.
Вăрман
витĕр
тухсанах
киле
çитеççĕ.
Вăрман хĕрринче, икĕ
çул юппи тĕлĕнче, ача
Санькка ÿксе лать.
Таçтан пĕр пайăрка
тÿлек çил вăр вĕçсе
килчĕ. Шăнса вилнĕ
ачан
кĕпи
аркине,
кăтраланса тăракан çÿç
пайăркине хулен вĕрсе
илчĕ те сисĕнкĕсĕр
çухалчĕ.
Вăрман - леш тĕнче
Пĕр пайăрка тÿлек
çил - турă сывлăшĕ
Таврари ялсенчен паян
Каша ялне лавсем хытă
чуптарса
пыра-пыра
кĕреççĕ.
Кĕтерукпа Кĕтерукпа упăшки çак
çырнине
лашине
Ванюк
тăратсах вуларĕç.
Ванюк лаши пуçне ухса,
çилхине вĕçтерсе чупать.
Халăх
Санькка
Тихалла кĕçенет; пĕчĕк
тиха;
пĕчĕк
тихалла
сикет.
Кукашшĕ ăна Çĕрпÿ
пасарĕнчен лаша илсе
килсе пама пулать.
Санькка
вилсен
те
çуналлă
лаша
ун
çумĕнчех.
Лаша - леш тĕнчене
илсе каякан

Ваттисен сӑмахӗсем

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.