Химиялық формулалар. Валенттілік. Салыстырмалы молекулалық масса

1.

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АТМОСФЕРА ОРНАТУ
«Менің көңіл күйім!»
тәсілі бойынша жағымды
психологиялық
ахуал орнатады

2.

Бүгінгі көңіл күйін қалай?
1 топ
3 топ
2 топ
1 топ
3 топ
2 топ
1 топ
3 топ
3 топ
2 топ
2 топ
1 топ
3 топ
1 топ
2 топ
1 топ
2 топ
3 топ

3.

Үй тапсырмасы
«Қораптағы сұрақ» тәсілі
3

4.

Тақырыбы:
Химиялық формулалар.
Валенттілік Салыстырмалы
молекулалық масса
Пәні : химия
Сыныбы : 7

5.

Оқу мақсаты
7.1.2.11- химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс
құрастыруды білу
7.1.2.12-химиялық қосылыстың формуласы бойынша
салыстырмалы молекулалық формулалық массасын есептеу
Бағалау критерийлері
химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс құрастырудыбілу
химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық
формулалық массасын есептеу

6.

ІІ Жаңа сабақ
Химиялық формула -заттың құрамын химиялық элемент таңбалары және индекстер
арқылы шартты түрде жазу.
Формуланы құрастыру алгоритмі:
Химиялық элементтердің таңбаларын қатарластырып жазамыз: NaO, AlO , PO
Химиялық элемент таңбаларының үстіне валенттіліктерін рим цифрларымен жазамыз:
I II
III II
Y II
NaO , AlO , PO
Екі элемент валенттіліктерінің ең кіші ортақ еселігін табамыз:
2
6
10
I II
III II
Y II
NaO AlO PO
Ең кіші ортақ еселіктің мәнін әрбір элементтің валенттіліктеріне бөліп атомдардың
индекстерін анықтаймыз:
Na₂O, Al₂O₃ , Р205
Егер элемент ауыспалы валенттілік көрсететін болса, оның валенттілігі жақшаға жазылады.
Мысалы, FeO- темір (ІІ) оксиді, Fe₂O₃- темір (ІІІ) оксиді.
6

7.

Салыстырмалы молекулалық масса.
Массаның атомдық бірлігі арқылы өрнектелген молекуланың
массасы берілген заттың молекулалық массасы деп аталады.
Көміртек атомы массасының 1/12 бөлігінен берілген молекула
массасы неше есе ауыр екенін көрсететін шама салыстырмалы
молекулалық массасы деп аталады. ол Мr деп белгіленеді.
Мысалы, CuS04 молекуласының салыстырмалы молекулалық
массасы:
Mr(CuS04)=Ar(Cu)+Ar(S)+4Ar(0)
Mr(CuS04)=64+32+4 • 16=160
7

8. Тірек сөздер

Химиялық формула
Салыстырмалы
молекулалық масса
Валенттілік
Бинарлы
қосылыстар
Индекс
Коэффициент

9. Химиялық формула

10. Коэффициент

11. Бинарлы қосылыстар

12. Бинарлы қосылыстардың жазылуы мен аталуы

Зат формуласы
SO2
SO3
NO
NO2
Зат атауы
Күкірт диоксиді
Күкірт триоксиді
Азот монооксиді
Азот диоксиді

13. Валенттілік

- бұл химиялық элемент
атомының басқа химиялық
элемент атомының белгілі санын
қосып алу қабілеті.

14. Валенттілікті анықтау:

15. Кейбір химиялық элементтердің валенттіліктері

Валенттілік
Химиялық элементтер
Тұрақты валентті
I
H, Na, K, Li
II
O, Be, Mg, Ca, Zn
III
Al, B
Ауыспалы валентті
I
II
Cu
II
III
Fe, Co, Ni
II
IV
Sn, Pb
III V
P
II III VI
Cr
II IV VI
S

16. Валенттілік бойынша формула құрастыру

17. Салыстырмалы молекулалық масса

14
14
16
16
16

18. Біліміңді тексер

1есеп. Мына заттардың:
а) көміртектің бір атомы мен оттектің екі атомынан
тұратын көмірқышқыл газының;
Ә) бір атом азот пен үш атом сутектен тұратын аммиак
молекуласының химиялық формуласын құрастырып,
салыстырмалы молекулалық массасын есептеңдер.
2 есеп. Темірдің екі қосылысының химиялық формуласын
құрастырып, құрамын салыстырыңдар:
а) темірдің екі атомы мен оттектің үш атомынан тұрады.
Ә)Темірдің үш атомы мен оттектің төрт атомынан тұрады.

19. 1-тапсырма

Мысалды қолдана отырып кестені толтырыңыз:
19

20.

2-тапсырма
Мына заттардың
а) көміртектің бір атомымен оттектің екі
атомынан тұратын көмірқышқыл газының
б) бір атом азот пен үш атом сутектен тұратын
аммиак молкуласының химиялық формуласын
құрастырып, салыстырмалы молкулалық
массасын есептеңдер
20

21.

3-тапсырма
.
Берілген валенттіліктері бойынша төмендегі
элементтердің
а) фосфор (ІІІ); ә) кремний (ІҮ); б) хлор (І); в) күкірт
(ІІ) сутекті қосылыстарының формулаларын
құрыңдар.
21

22.

4-тапсырма
«Learningapps» платформасында орындайды
7.3.С заттың салыстырмалы массасы
https://learningapps.org/watch?v=pii2qu61j17
22

23.

Маған барлығы түсінікті
Тақырып бойынша
ізденуім керек
Мен сабақты
түсінбедім

24.

§17 оку