O‘zbekiston mintaqalarining tabiiy resurs salohiyati va ulardan foydalanish istiqbollari

1. O‘zbekiston mintaqalarining tabiiy resurs salohiyati va ulardan foydalanish istiqbollari.

Bajardi:Zokirova Odina EC-01-23D

2. Re’ja

O’zbekistondagi mineral xomashyo
O’zbekistondagi oltin zaxira
Toshkent iqtisodiy rayoni
Farg’ona viloyati

3.

•O‘zbekiston 100 dan ortiq turdagi mineral
xomashyo zaxiralariga ega.
•Tabiiy resurslar nafaqat sanoat asosi, balki
aholi bandligini ta’minlovchi asosiy omildir.
•Mavzuning maqsadi: Hududiy tafovutlarni
o‘rganish va resurslardan oqilona foydalanis

4.

•O‘zbekiston oltin zaxiralari bo‘yicha
dunyoda 4-o‘rinda, qazib olish bo‘yicha 9o‘rinda turadi.
•Mis zaxiralari bo‘yicha dunyoda kuchli
o‘ntalikka kiradi.
•Uran, tabiiy gaz, ko‘mir va kaliy tuzlari
mamlakatning asosiy strategik
resurslaridir.

5. Toshkent iqtisodiy rayoni (Sanoat yuragi)

Olmaliq va Angren: Bu yerda rangli metallurgiya
(mis, rux, oltin) va ko‘mir sanoati rivojlangan.
Chirchiq daryosi: Mintaqadagi qishloq xo‘jaligi
va sanoatni suv bilan ta’minlovchi asosiy
arteriya.
Resurslar: Kaolin (gil), ohaktosh va gips kabi
qurilish materiallari juda ko‘p.

6. Farg‘ona vodiysi (Zich joylashgan resurslar)

Yer resurslari: Eng yuqori ball-bonitetga ega
tuproqlar. Sug‘oriladigan dehqonchilik
markazi.
Energetika: Neft va gaz konlari (Farg‘ona,
Andijon).
Gidroenergetika: Norin va Qoradaryo suvlari
asosida kichik va o‘rta GESlar tarmog‘i.

7. Samarqand va Jizzax (Nodir metallar va Turizm)

Qurilish materiallari: Dunyoga mashhur
"G‘ozg‘on" marmari va granit konlari.
Ingichka koni (Samarqand): Volfram
zaxiralari bilan mashhur.
Zomin va Omonqo‘ton: Rekreatsiya (dam
olish) va ekoturizm resurslari.

8. Qashqadaryo (Energetika giganti)

O‘zbekiston tabiiy gazining qariyb 70% dan
ortig‘i shu viloyat hissasiga to‘g‘ri keladi.
Sho‘rtan gaz-kimyo majmuasi: Gazni qayta
ishlab, polietilen va polipropilen ishlab chiqarish
markazi.
Muborak gazni qayta ishlash zavodi —
dunyodagi eng yirik korxonalardan biri.

9. Surxondaryo (Termofill ekinlar vatani)

Iqlim: O‘zbekistondagi yagona subtropik
iqlimli hudud (shakarqamish, sitrus
mevalar).
Foydali qazilmalar: Boysun ko‘mir koni,
polimetallar va tuz konlari (Xo‘jaykon).
Suv: To‘polang suv ombori — mintaqaning
suv va energiya manbai.

10. Navoiy va Buxoro (Cho‘l bag‘ridagi xazina)

Muruntov koni: Dunyodagi eng yirik
ochiq oltin koni.
Qizilqum: Uran va fosforitlar (qishloq
xo‘jaligi o‘g‘iti uchun) xazinasi.
Kandim va Gazli: Buxoro viloyatidagi
yirik gaz konlari.

11. Qoraqalpog‘iston va Xorazm (Orolbo‘yi salohiyati)

Ustyurt platosi: Gaz va kondensat
zaxiralari (Surgil koni).
Kimyoviy resurslar: Qo‘ng‘irot soda
zavodi uchun xomashyo (tuz).
Kvars qumi: Shisha sanoati uchun
Xorazmda sifatli xomashyo mavjud.

12. Yer resurslari tahlili

O‘zbekistonning umumiy yer fondi 44,8
mln gektar.
Sug‘oriladigan yerlar atigi 4,3 mln gektar,
lekin yalpi qishloq xo‘jaligi mahsulotining
95% ini beradi.
Yaylovlar chorvachilikni rivojlantirish uchun
asosiy baza.

13. Suv resurslari va transchegaraviy muammolar

Amudaryo va Sirdaryo — asosiy suv manbalari (80% suv tashqaridan keladi).
Suv tanqisligi sharoitida "aqlli sug‘orish" va lazerli tekislash texnologiyalari
dolzarb.
Biologik resurslar va o‘rmon xo‘jaligi
Dorivor o‘simliklar (kovul, isiriq, qizilmiya ildizi) eksport salohiyati.
To‘qayzorlar va tog‘ o‘rmonlarining ekologik barqarorlikdagi o‘rni.

14.

Muqobil energiya (Kelajak resursi)
O‘zbekistonda yiliga o‘rtacha 300-320 kun quyoshli.
Navoiy va Samarqandda yirik quyosh fotoelektr stansiyalari (100 MVt+)
ishga tushirilgan.
Shamol energiyasi: Qoraqalpog‘iston va Navoiyning cho‘l zonalari.
Resurslarni muhofaza qilish
Atrof-muhit ifloslanishini kamaytirish.
Chiqindisiz texnologiyalarni joriy etish (masalan, kon qoldiqlaridan qurilish
materiallari olish).
Orol dengizi qurishining salbiy oqibatlarini yumshatish.