Казахский 3 неделя Ағылшын тілінің ерекшеліктері

1. Ағылшын тілінің ерекшеліктері

2. Ағылшын тілінің әліпбиі

Ағылшын алфавитінің кейбір
ерекшеліктері:
• Ағылшын алфавитінде 26 әріп бар, оның
5-і дауысты әріптер - A, E, I, O, U, содан
кейін 20 әріп - дауыссыз әріптер - B C D
F G H J K L M N P Q R S T V W X Z. Ал
тек Y дауыссыз әріпті да, дауысты әріпті
да білдіреді!
• Ең жиі айтылатын әріптер – “T” және
“E”, ең азы – “Q” және “Z”;
• Американдық және британдық ағылшын
тіліндегі әріптердің айтылуы сәл өзгеше.
Мысалы, британ тілінде Z [zɛd] “zed” деп
оқылады, ал американ тілінде [zi:] “zi”
деп оқылады.

3. Ағылшын тілінің фонетикасы

Ағылшын тілінде небәрі 44 дыбыс, ал 26
әріп бар екенін ескеру керек, яғни бір
әріп әртүрлі позицияларда әртүрлі
айтылуы мүмкін.
Сөзді дұрыс оқу үшін фонетикалық
транскрипцияны – әрбір дыбыс белгілі
бір белгішені білдіретін шартты
графикалық белгілер жиынтығын
пайдалану керек. Ағылшын тілінде 20
дауысты фонема (дыбыс) және 24
дауыссыз фонема болса, 20 дауысты
дыбыс тек 6 дауысты әріппен, сондай-ақ
24 дауыссыз дыбыс 20 дауыссыз әріппен
беріледі.

4. Дауысты дыбыстар

Ағылшын тілінде қысқа дауыстылар да, ұзын дауыстылар да бар.
• short (қысқа) æ e e i ә ʊ ʌ ɔ
• long (ұзың) i: u: ɜ: ɔ: a:
• diphthongs (дифтонгтар) eɪ ɛә ɪә aɪ ɔɪ aʊ әʊ ʊә
Ағылшын тіліндегі дауысты дыбыстардың ұзын және қысқа болып бөлінуінен басқа, монофтонгтар,
дифтонгтар және трифтонгтар болып тағы бір бөліну бар.
Монофтонгтар – екі элементке түспейтін және дыбысы бірдей дыбыстар:
/ æ / flag, rat; / a: / large, car; / e / pen, ten, bed;
Дифтонгтар - екі элементтің екі дауысты дыбыстары, олар үзіліссіз айтылады, мысалы:
/eɪ/ name, game; /ɛә/ | /eә/ chair, care; /ɪә/ ear, beer;
Ағылшын тілінде дифтонгтар мен бейтарап дауысты ә дыбысын біріктіру арқылы жасалған арнайы
тізбектер – трифтонгтар бар.
[aɪә] fire, tyre;
[eɪә] player, betrayal;
[ɔɪә] loyal, employer;
[әʊә] followers, grower.

5. Дауыссыз дыбыстар

Ағылшынша дауыссыз дыбыстар келесідей әрекеттеседі.
• Дауыс байламдарының атқаратын қызметіне қарай дауысты, саңырау және
дыбысты болып бөлінеді.
• Дыбыс түзілу тәсілі бойынша окклюзивті, ойық және окклюзивті-саңылау
болып бөлінеді.
• Артикуляцияның күші бойынша, өйткені ағылшын тіліндегі саңырау дауыссыз
дыбыстар күшті артикуляциямен сипатталады, ал дауысты дауыссыз дыбыстар
артикуляциясы әлсіз. Бұл жерде айта кететін жайт, артикуляция ағылшын
тіліндегі дауыссыз дыбыстардың негізгі белгісі болып табылады, сондықтан,
мысалы, дауысты дауыссыз дыбыстар сөз соңында іс жүзінде
ажыратылмайды.
• Дыбыс түзілу орнына қарай – ерін, тіс, қатты таңдай, альвеола, тілдің артқы
жағы, көмей.

6. Қысқартулар

• Фонетика.
Ауызша сөйлеу мүмкіндігінше үнемділікке ұмтылады. Бұл әртүрлі қысқартуларда көрінеді. Дыбыстар
бірігуі, жұтылуы, басқа дыбыстарға ауысуы мүмкін.
Мысалы:
«Black coffee» тіркесін ана тілінде сөйлейтін адам «blacofee» деп айтады, ал «what do you do?»
тіркесін «whad'yu do?» және т.б.
• Лексика.
Барлық оқулықтарда ауызекі сөйлеуде байланыстырушы етістіктер, көмекші етістіктер,
болымсыздықтар ықшамдалатыны айтылады. Мысалы:
I am here = I’m here.
I would rather stay = I’d rather stay.
I cannot do that = I can’t do that.
Басқа танымал қысқартуларға мыналар жатады:
Gonna орнына going to: I’m gonna watch TV.
Wanna орнына want to: I wanna sleep.
Gotta орнына have got: You gotta help me out!

7. Сөздік бос орындар

Ауызекі сөйлеу тілінде сөйлемдер
көбінесе грамматика ережелері талап
еткеннен гөрі жеңілдетілген түрде
жасалады. Бұл әсіресе сөздерді түсіріп
жіберуде көрінеді. Грамматика
нормалары бойынша кез келген сөйлем
үшін міндетті болып табылатын сөйлем
мүшелерін - тіпті субъекті мен
предикатты түсіріп тастауға болады.
Мысалы:
— So, what do you think of London?
— (London is) Huge. (It is) Very big,
(there are) lots of people, and it’s quite
expensive as well.

8. Фразалық етістіктер

Бейресми ортадағы ана тілінде сөйлейтіндер ең
қарапайым (олар үшін) сөздерді айтады. Көбінесе
бұл етістіктің орнына фразалық етістіктің
қолданылатынын білдіреді, өйткені «етістік фразалық етістік» синонимдік жұпта соңғысы
көбінесе формалды емес. Мысалы:
Continue — Go on (жалғастыру),
Return — Come back (қайту),
Postpone — Put off (кейінге қалдыру),
Await — Wait for (күту),
Escape — Get away (қашу).
Бұл мысалдарда бейресми сөйлеуге қолайлы
екінші нұсқа, фразалық етістік.

9. Назарларыңызға рахмет