AEleumettik-tengsizdik-zhaene-khabattar (1)

1.

Әлеуметтік теңсіздік және
қабаттар
Қоғам — біркелкі емес. Адамдардың арасындағы айырмашылықтар
олардың білім деңгейі, мамандығы, табысы және басқа да факторларға
тікелей байланысты. Бұл айырмашылықтар қоғамды әртүрлі
қабаттарға бөледі.
ӘЛЕУМЕТТАНУ
10–11 СЫНЫП

2.

Теңсіздіктің негіздері
Қоғамдағы адамдардың орны бірдей емес — бұл әлеуметтік теңсіздік деп аталады.
Адамдарды жіктегенде бірнеше өлшем басшылыққа алынады:
Білім деңгейі
Мамандық түрі
Табыс көлемі
Жоғары білім көбінесе жоғары мәртебені
білдіреді
Кәсіптің беделі мен сұранысы маңызды
Материалдық ресурстар қоғамдағы
орнын анықтайды

3.

Парсонс бойынша жіктелу факторлары
Американдық әлеуметтанушы Т. Парсонс қоғамдағы әлеуметтік жіктелудің барлық факторларын үш топқа біріктірді:
Табиғи жаратылыс
Қызмет түрі
Меншік пен құндылықтар
Этникалық тегі, жынысы, жас
Мамандығы, кәсіби деңгейі және
Материалдық және рухани
ерекшелігі, дене бітімі және
еңбек саласы
байлықтар, артықшылықтар
зияткерлік қабілеті
Парсонс теориясы бойынша, осы үш фактор бірге адамның қоғамдағы нақты орнын анықтайды.

4.

Қоғамның үш негізгі қабаты
Жоғары тап
1
2
3
2–3%
Орта тап
Негізгі бөлік
Төменгі тап
Кедейлер мен жұмыссыздар
Орта тап — дамыған елдерде халықтың негізгі бөлігін құрайды: ой еңбегімен айналысатындар, кәсіпкерлер, кеңсе
қызметшілері. Төменгі тапқа күнкөрісі төмен адамдар, баспанасыздар және жұмыссыздар кіреді. Жоғары тап өкілдері —
ірі меншік иелері, элиталық азшылық, жоғары лауазымды шенеуніктер.

5.

Негізгі қорытындылар
1
Теңсіздік — табиғи құбылыс
Қоғамдағы теңсіздік әрқашан болған және болады, бірақ оны
реттеуге болады
2
Жіктелу факторлары күрделі
Табиғи, кәсіби және материалдық факторлар бірге адамның
орнын анықтайды
3
Орта тап — тұрақтылық тірегі
Дамыған елдерде орта тап қоғамның негізін құрайды және
экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етеді