Бухгалтердик эсептин каттагычтары (регистрлери)

1.

Бухгалтердик
эсептин
каттагычтары
(регистрлери)

2.

• Чарбалык операциялар жөнүндө
маалыматтардын иштетилишин көзөмөлдөө
жана тартипке салуу үчүн баштапкы эсептик
документтердин негизинде жыйынтыктоочу
эсептик документтер эсептик регистрлер
түзүлөт.

3.

• Эсептик регистрлер автоматташтыруу
даражасына жараша кагаз жана электрондук
жердикте жүргүзүлүшү мүмкүн. Бухгалтердик
документтерди иштеп чыгуу үчүн компьютер
пайдаланган субъекттердин кагазга басып
чыгарылышы болууга тийиш

4.

• Эсептик регистрлер бухгалтердик эсептин
жана финансылык отчеттун эсептериндеги
маалыматты чагылдыруу үчүн колдонулат.

5.

Эсептик регистрлер тышкы түрү
боюнча төмөнкүдөй бөлүнөт:
• - китептер;
• - карточкалар;
• - бош барактар;
• - машина жердиктери.

6.

7.

Эсептик регистрлер аларга
жазылуучу жазуулардын түрлөрү
боюнча
төмөнкүдөй бөлүнөт
• - хронологиялык (каттоочу журнал);
• - тутумдук (эсептердин негизги китеби);
• - аралаш (журналдар, ордерлер).

8.

Эсептик регистрде камтылган
маалыматтардын майдалыгынын
даражасы боюнча алар төмөнкүдөй
болот:
• - кошмо (эсептердин башкы китеби);
• - талдоочулук (карточкалар);
• - аралаш (журнал-ордерлер).

9.

10.

• Хронологиялык каттагычтарда
бухгалтердик документтер келген тартиби
боюнча ырааттуу катары менен жазылат.

11.

• Хронологиялык жазуулар атайын каттоочу
журналдарда жүргүзүлөт.
• Бул жазуунун максаты болуп бухгалтерияга
түшкөон документтерди мазмундары менен
топтоп счетторго күрсөтүү жана андагы
жазууларды текшерүүнүн тартиби
камсыздоо саналат.

12.

• Систематикалык каттагычтарда бир
түрдүү экономикалык маанилери бар
чарбалык операциялар,
синтетикалык жана аналитикалык
счеттор аркылуу топтоштурулат.
Синтетикалык эсептин
систематикаалык каттагычы болуп
Баштапкы китеп саналат

13.

• Аралашкан каттагычтар
хронологиялык жана
систематикалык жазууларды бир
каттагычта чогуу көрсөтөт.
Алардын катарына БашкаЖурнал, Журнал-Ордерлер жана
ведомостторду кошууга болот .

14.

• Бухгалтердик китептер- чарбалык
операцияларды синтетикалык жана
аналитикалык эсептерди жазууда
колдонулат.

15.

Китептер жылдын башында ачылат да
баардык беттерине номер коюлат.
Китептин тышында китептин аты,
кайсы жылы ачылганын жазылышы
керек. Бухгалтердик китептерге: Касса
китеби, счеттордун Башкы китеби
кирет

16.

• Карточкалар – басмаканалык ыкма
менен калың кагаздан жасалат да,
барактары тигилбестен атайын
кутуларга сакталат.

17.

Карточкалар үч түргө
бөлүнөт:
- сандык эсептин карточкалары
(материалдык);
- контокорренттик карточкалар;
- көп саптуу карточкалар

18.

Бухгалтерияга түшкөн баштапкы
документтер төмөнкү милдеттүү
текшерүүлөрдөн өтүүгө тийиш:
➢- түрү боюнча (документтин жол-
жоболоштурулушу, реквизиттердин так
жана туура толтурулушу);
➢- арифметикалык (суммаларды эсептөө);
➢- мазмуну боюнча (документтик
операциялардын мыйзамдуулугу).

19.

• Баштапкы документтерди
текшерүү - документтин
белгиленген эрежелерге
шайкештигине жүргүзүлүүчү
контроль.

20.

Текшерүүнүн жыйынтыгында табылган каталарды
төмөнкү топторго бөлүүгө болот:
- келип чыгуу себептери боюнча - кайдыгерлик,
бухгалтердик сабатсыздык, чарчоо;
- келип чыккан жерлери боюнча - баштапкы
документтердин текстинде же цифраларында,
регистрлерге киргизүүдө;
- мааниси боюнча - майда каталар (мисалы: датада)
жана транзиттик (бир нече жерде каталарды
автоматтык түрдө келтирүүнү) пайда кылуучу.

21.

Бухгалтердик эсептен регистрлерине жаңылыш
жазылган жазуулардын оңдоо төмөнкү
жолдордун бири менен жүргүзүлөт:
- түзөтүү киргизүү жолу менен: жаңылыш жазылган жазуу
кылдат сызылат, туура жазуу жазылат жана датаны
көрсөтүү менен бухгалтер тарабынан кол коюлат. Бул
усул ката регистрлердин биринде кетирилгенден жана
жыйынтык сумманы санаганга чейин табылганда
колдонулат;
-

22.

-багыттар боюнча кошумча тактоо жолу менен:
эгерде эсепке алуу регистрлерине киргизилген
сумма туура суммадан кем болгондо багыттар
боюнча кошумча тактоо жүргүзүлөт.

23.

- багыттар боюнча кайра тактоо жүргүзүү жолу:
багыттар боюнча кайра тактоону оңдоо үчүн (эреже
катары, өткөн отчеттук мезгилде кетирилген
жаңылыштык) кайра корреспонденциялоо жолу
менен жазуу жазылат.