Эмиль Дюркгейм. Өзін-өзі өлтіру

1. Эмиль Дюркгейм

Өзін-өзі өлтіру
Орындаған: Аязбек Д
Қабылдаған: Омарова Ә

2.

3.

ысы, саясатанушысы. Дюркгейм негізінен ұжымдық сана рөлі, оның әртүрлі түрлерін
өз тұжырымындасында әлеуметтік шындықтың ерекше және тәуелсіз принципіне сүйен
йене отырып, ол қоғамды индивиттермен моральдық және күштік (физический) тұрғы
Келесі ынтымақтастық - ең жоғаргы моральдық принцип ретінде
.Қоғамадағы екі механикалық және органикалық ынтымақтастықты тұтас даму бөлікте
Механикалық ынтымақтастық архаикалық қоғамға, индивиттердің, олардың
цияларың бір-біріне ұқсастығына және жете дамымағанына негізделді. Органикалық
қ Дюркгейм бойынша қазіргі кезеңдегі қоғамдарға тән, ол еңбекті белуге негізделеді.
ордо, 1902 жылдан Сорбонна университеттерінің әлеуметтану және педагогика
Annес Sociologigue" журналының негізін салушы. Р.Декарт, К.А. де Р.Сен-Симон дәстүр
Ш.Монтескье, Ж.Ж.Руссо И.Кант, Т.Спенсер, О.Конт, т.б. шығармаларын зерделеген.
мдық сананың, оның әр алуан пішімдерінің (діннің, ахлақтың, құқықтың) рөлін зерттед
ы адам туралы ғылымдардың арасында жоғары бағалап, әлеуметтік болмыстың онтоло
н түсіндіруге арқау етті. Әлеуметтанудағы биологиялық және психологиялық бағыттың
дістеріне (барлық пәндер үшін ортақ тұжырым түю арқылы ғылыми білім бірлігі мәсел
ан тәсілдер) қарсы шықты. Дюркгеймнің пікірінше, адам дегеніміз - жекеше және
иеттерді бойына жинақтаған екіұдай шындық (homo duplex), әсіресе, соңғысы адам
асымдық иеленеді. Міне, сондықтан қоғам индивидтердің алуан түрлі өзара
ның нәтижесінде пайда бола отырып, даралықтан тыс және даралықтан үстем болмыст
гейм "Әлеуметтанулық әдістің қағидасы" (1895) атты кітабында өзінің методологиясын
ы "әлеуметтік фактілерді заттар ретінде қарастыру керек" деп түйіңдеді. Жалпы,
философияға көзқарасы екіұдай әрі қарама-қарсылықта болды. Бір жағынан, ол өзінің
қ тәсілдерінің әлдеқандай философиялық тұжырымдарға тәуелсіздігін ерекше қасиет
ылы әлеуметтік философияның толып жатқан бөстекі ділмарлығын жек көретіндігін
шіден, Дюркгейм философиялық мәселелердің барлығын әлеуметтану ілімі тұрғысына

4.

5.

Ежелгі қоғамдар өміріне үңіле
отырып және этнографиялық
материалдардың негізінде
Э.Дюркгейм діннің ерекше
әлеуметтік тұжырымын да жасады.
Ол дінді қоғамның өзі, қоғам барлық
киеліктің, қасиеттіліктің шығатын
көзі деп есептеді. Осыған орай
әлеуметтік бірлікте дін шешуші рөл
атқарады. Қоғам дінсіз өмір сүре
алмайды. Дін қоғамдағы ең құнды,
бағалы қасиеттерді бейнелейді.

6.

7.

ың классикалық негізін салушылардың ірі өкілінің бірі, ә
Эмиль Дюркгейм (1858-1917 ж.ж.). Қазіргі әлеуметтану
еймнің классикалық мұрасына сүйенеді. Өзінің
да ол әлеуметтік таным процесінің әдістемесіне көп көң
ұл методология “социализм” деп аталады. Социализмні
ұны әлеуметтілікте. Тек әлеуметтілік арқылы зерттеу,
нда, қандай да бір әлеуметтік құбылысты, процесті алма
леуметтік ортамен байланыста өмір сүреді. Қоғам – ере
абиғатпен, психикамен шатастырып, алмастыруға
уметанудың методологиясы (яғни, әдістемелері)
у ғылымдарына ұқсас болуы қажет, әлеуметтану өз алды
уы үшін оған белгілі бір жағдайлар қажет, осылардың іш
өзі зерттейтін, өзіне ғана тән пәні мен таным әдістемеле
.Дюркгеймнің пікірінше, әлеуметтану әлеуметтік нақты
тиісті қатынастарды, олардың сапаларын терең зерттеуі

8.

мның өзіне қол жұмсау әрекеті қоршаған әлеуметтік ортаның
ы болмақ. Нақтылай айтатын болсақ, оның тамыры ұжымдық
ңгейі мен шапшаңдығына және әлеуметтік интеграцияның не
Дюркгейм нақтылы әлеуметтік мазмұнда жиналған материалд
тамаша қорытындыға келеді: қоғамның даму деңгейі және
рылаған сайын адамның өз жанын қиюшылық әрекеті төмен
е солай. Осындай тұжырыммен Э.Дюркгейм әрбір әлеуметтік
өлтірушіліктің түрліше деңгейін ашып берді. Мысалы, проте
лыстырғанда бұл құбылылыс католиктерде бірнеше есе кем,
рды салыстырғанда қалаларда жоғары. Э.Дюркгейм өзін-өзі
пін тұрпатын анықтап берді,
туристік, экономикалық және фаталистік. Бұлардың әрқай
ар, шешілуі жолы жеке адам мен топтың қарым-қатынасына
гкеймнің бұл теориялық еңбегі қылмыстық істердің және дев
ық әлеуметтануының негізін салды. Бірақ, Э. Дюркгейм қылм
лық мотивтерін мойындамады.