10_3_1_КГБ_металдар_мен_бейметалдар

1.

Металдар және бейметалдардың салыстырмалы сипаттамасы
10 сынып

2.

Оқу мақсаттары
10.2.1.11 металдар және бейметалдар құрылысының ерекшелігін сипаттау:
атом радиусы, иондану энергиясы, электронтартқыштық, кристалл торы;
Cабақ мақсаты
Металдар және бейметалдар құрылысының ерекшелігін сипаттайды: атом
радиусы, иондану энергиясы,электронтартқыштық, кристалл торы
2

3.

1
топ
2
топ
3
топ
3
топ
2
топ
1
топ
2
топ
1
топ
2
топ
3
топ
1
топ
2
топ
3
топ
1
топ
2
топ
3
топ
2
топ
3
топ
2
топ
1
топ
3
топ
1
топ
2
топ
1
топ

4.

Топқа бөлу
«Өз жұбыңды тап» әдісі арқылы топтастыру
1-топ: Натрий
2-топ:Күкірт
3-топ: Магний
4-топ: Көміртек
4

5.

Өткенді қайталау
Тапсырма №1.
«Ойлан, жұптас» әдісі
Адасқандарды табу: Металдар мен бейметалдарға жіктеу.
Са О2 С N2 H2 Na K Si CI2 F 2
Cu Au Ag Hg AI Br2
P Fe I2 Mg S Ba Li

6.

Миға шабуыл
-От шашудан қандай түстерді көріп отырмыз?
-Оның түрлі-түсті болуы неге байланысты
https://yandex.kz/video/preview/12835580313587717270

7.

Жай
заттар
Металл
Бейметалл

8.

Атом құрылыстары
Металл
Ме...)1−3е
Бейметалл
бейМе...)4−8е

9. Химиялық байланыс түрлері

Металдар
Металдық байланыс-электостатикалық тартылу нәтижесінде металдар
иондарының және жалпыланған электрондар арасындағы түзілетін
химиялық байланыс
Бейметалдар
Ковалентті байланыс ортақ электрон жұбы түзілу арқылы іске
асады.Химиялық байланыстың түзілуін электртерістілік ұғымын қолданып
түсіндіруге болады

10. Кристалдық торлар

Металдық кристалдық тор-теріс зарядталған ортақ
электрондардың жиынтығы оң зарядталған
металдардың иондарын оның атомдарымен бірге
тордың белглі бір түйінінде ұстап тұрады. Бұл
металдарға тән кристалдық тор

11.

Молекулалық
кристалдық
торлы
заттар
түйіндерінде
молекулалар орналасқан, ал молекулааралық тартылыс күші өте
аз болуына байланысты мұндай кристалдық торлы заттардың
көпшілігі қалыпты жағдайда газ күйінде кездеседі. Оларды
қыздырғанда оңай балқиды немесе температура әсерінен
ыдырап кететін беріктігі нашар қосылыстарға жатады

12. Физикалық қасиеттері

Металл кристалындағы атомдар, иондар
"электрон газымен" берік ұсталып,
металдық байланыс түзеді дедік.
Кристалдағы бос электрондарға тәуелді
металдар белгілі бір ортақ қасиеттерге ие
болады. Бұл қасиеттерге жылу және
электрөткізгіштік, металдық жылтыры,
иілімділігі, т.б қасиеттері жатады.

13.

Жылуөткізгіштік электрондардың
қозғалғыштығымен және кристалдағы
бөлшектердің тербелмелі
қозғалысымен байланысты болады

14.

Электр өрісінің әсерінен электрондар бағытты
қозғалысқа ие болады, сөйтіп, электр тогя пайда
болады. Электрөткізгіштігі ең жоғары металдар
күміс пен мыс, одан кейін алтын, алюминий,
темір болып келеді. Ең аз электрөткізгіштік
сынапқа тән

15.

Металдық жылтыры
Бұл металдардың өзіне тән қасиеттерінің
бірі-оны адамдар өте жоғары бағалап,
кейбір көркемөнер туындыларын жасауға
пайдаланады. Металдың бәрі де мөлдір
емес, өзіндік жылтыры бар. Олар көбінесе
сұр түсті болып келеді.

16.

Иілімділігі (пластикалығы).Металдарды
соққанда, ұсақ түйіршіктерге бөлініп
шашырап қалмайды, небәрі пішінін
өзгертіп тапталады не жанашылады, яғни
соғуға төзімді пластикалық қасиетін,
иілімділігін көрсетеді.

17.

Балқу температурасына ( t-1000°C )
оңай балқитын
Ga-30°C
Cs-28°C
Hg-(-39°C)
қиын балқитын
W-3370°C
Re-3170°C
Ta-3000°C

18.

Жаңа сабақ
“Топтық зерттеу” әдісі

19.

Жұптық жұмыс
Тапсырма №2. Берілген графиктерге қарап металдар мен
бейметалдардың құрылысының ерекшеліктерін салыстырыңыз.

20.

Жеке жұмыс
Дескриптор:
-металдық кристалл торын анықтайды; 1 балл
- Металдық кристалл торы бар зат қандай физикалық қасиеттерге ие болатынын жазады;
1балл
- Бейметалдарға тән кристалдық тор түрін сипаттайдыжәне мысал келтіреді. 1 балл

21.

Өткенді қайталау
Тапсырма №4 Жұптық жұмыс
Реакция теңдеулерін тотығу және тотықсыздану процестерімен
сәйкестендіріңіз:
A. H2S + O2 → SO2 + H2O
B. H2SO4 +Na → Na2SO4 +H2S + H2O
C. SO2 + Br2 + H2O → H2SO4 + HBr
1) Э+4 → Э+6
2) Э+6→ Э-2
3) Э+6→ Э+4
4) Э-2→ Э+6
А________ B__________ C___________

22.

Сабақты бекіту
«Венн диаграммасы» металдар мен бейметалдардың ұқсастығы
мен айырмашылығын сипаттаңыз
Кері байланыс. «Білім кілті» әдісін қолданамын.
-
Бүгін сабақта мен ....................... түсіндім.
Маған ...................... қиындық тудырды.
Маған.......................қызықты болды.

23.

Маған
қиын
болды!
79
5
12
11
18
8
6
10
13
15
17
2134
14
16
23
20
19
22
21
24
26
25
27
30
28
29
Сұрақтар
ым бар...
7
1
5
4
12
11
18
683
10
13
15
17
29
30
14
16
23
20
19
22
21
24
26
25
27
28
29
Мен
түсіндім
барлығын
12
11
18
683457129
10
13
15
17
14
16
23
20
19
22
21
24
26
25
27
30
28
29