10- сынып. 7.Нәтиже сабақ.Презентация

1.

ҚАЗАҚ ТІЛІ МЕН ӘДЕБИЕТІ (Т2)
10-СЫНЫП
Бөлім тақырыбы:
43
37
Мини-центра
Сауда мен көмек: екі жақты келісімді сауда.
Ы.Алтынсарин «Дүние қалай етсең,табылады?»
Частных детских
сада
Сабақтың тақырыбы:
Нәтиже сабақ. Мен не үйрендім?

2.

Оқу мақсаттары:
43 дереккөздерден алынған
37
10.1.6.1 көтерілген мәселеЧастных
бойынша
әртүрлі
Мини-центра
детских
сада
мәтіндерді тыңдау және салыстыру,
өз көзқарасын аргументтер
негізінде дәлелдеу
Сабақ мақсаттары:
Барлық оқушы: Тыңдалған мәтін мазмұнын түсінеді, әр түрлі
дереккөздерден алынған мәтіндерді салыстырады.Тыңдалым дағдыларын
дамытады.
Оқушылардың басым бөлігі: мәтінді талдайды,мазмұндайды.
Кейбір оқушы: Тыңдалған мәтін мазмұнын түсінеді .

3.

Бағалау критерийлері:
37
43
*Көтерілген мәселе бойынша әртүрлі дереккөздерден
алынған мәтіндерді тыңдап, салыстыру;
Частных детских
сада
Мини-центра
*Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтау;

4.

1-тапсырма.
37
Оқылым.
Частных детских
сада
43
Мини-центра
Қола дәуіріндегі түрлі мал ,егін ,қолөнер салаларының дамуы нәтижесінде қоғамда азық-түлік ,
зат көбейді. Осыған байланысты адамдар заттарын қажет затына айырбастай бастады. Саудаласқан
кезде зат айырбастайтын адамдардың арасында делдарлар жүрді. Делдал - екі жақты мәмлеге
келтіріп, сауданы реттеуші адам.
Алғашқы уақытта бір еңбек өнімі екінші еңбек өніміне тікелей айырбасталды. Одан әрі өндіріс
пен айырбастың дамуы нәтижесінде тауарлар арасынан бір тауарға басымдық берілді . Басқа
тауарлар осы тауарға айырбасталды. Ол тауар әртүрлі тайпалар мен халықтар арасында ақша ретінде
ішкері және сыртқары жерде сауда – саттықты реттеу үшін қолданады. Ондай заттар ақшаның
орнына жүреді. Мысалы, кейбір халықтарда (гректер, римдіктер, славяндар, моңғолдар, т.б.) орнына
мал жүрді. Ертедегі Русьте, Скандинавияда аң терісі, Қытайда шай, Абиссинияда тұз ақшаның
орнына қолданылды. Қазақстан жерінде ішкі сауда - саттық үшін саулық қой пайдаланылды.

5.

Тауар өндірісі мен тауар айырбасының тарихи дамуы нәтижесінде ақша пайда болды. Саудада екі жақты
мәмле жасалатын тауар түрі «ақша» деп аталады. Кейбір тауар айырбасының, халықтар арасындағы қарым –
қатынастың өзгеруі нәтижесінде ақшаның орнына түрлі металдар қолдана бастады.
Алғашқы рет Ақ ғұндар біздің заманымыздың І ғасырда бір беті пехвели, екінші бетіне эфталаит (түркі руни) жазуы бар теңгелер жасап, жаңаша сауда айналымына кіргізген. Қазақ елі (қазақ халқын құраған
негізгі тайпалар) – баба түркілер Ұлы Жібек жолының бойында орналасқандықтан, ақша жасауды ерте қолға
алған. Осылайша, VI-VIII ғасырларда билеуші рулардың таңбасы қашалған, ру рәмізі бейнеленген теңгелер
құйылған. Қазақстан аумағында өмір сүрген тайпалардың қола теңгелері VI-VIII ғасырлардың І жартысына
дейінгі аралықта қолданылған. Мұндай теңгелерді Суябь, Тараз қаларында арнайы шеберханаларда құйған .

6.

2-тапсырма. Жоспарды мәтін бойынша сәйкестендір.
Дескриптор:
-мәтін бөлімдерін жоспар бойынша сәйкестендіреді;
-әр бөлімнен негізгі, қосымша мәліметтерді анықтайды .
Ақшаның пайда болуы.
Ішкері және сыртқары жерде сауда – саттықты реттеу.
Алғашқы теңгелер және жаңаша сауда айналымы.
Делдал.
Акша орнына жүрген заттар.
Ақ ғұндардың теңгесі.

7.

Өзіңді тексер!
Ақшаның пайда болуы.
Тауар өндірісі мен тауар айырбасының тарихи дамуы нәтижесінде ақша
пайда болды.
Ішкері және сыртқары жерде сауда – саттықты реттеу.
Ол тауар әртүрлі
тайпалар мен халықтар арасында ақша ретінде ішкері
Мини-центра
және сыртқары жерде сауда – саттықты реттеу үшін қолданады.
Алғашқы теңгелер және жаңаша сауда айналымы .
Қазақ елі (қазақ халқын құраған негізгі тайпалар) – баба түркілер Ұлы Жібек
жолының бойында орналасқандықтан, ақша жасауды ерте қолға алған.
Осылайша, VI-VIII ғасырларда билеуші рулардың таңбасы қашалған, ру
рәмізі бейнеленген теңгелер құйылған.
Делдал.
Делдал - екі жақты мәмлеге келтіріп, сауданы реттеуші адам.
Акша орнына жүрген заттар.
Кейбір халықтарда (гректер, римдіктер, славяндар, моңғолдар, т.б.) орнына
мал жүрді. Ертедегі Русьте, Скандинавияда аң терісі, Қытайда шай,
Абиссинияда тұз ақшаның орнына қолданылды.Қазақстан жерінде ішкі
сауда - саттық үшін саулық қой пайдаланылды.
Ақ ғұндардың теңгесі.
Алғашқы рет Ақ ғұндар біздің заманымыздың І ғасырда бір беті пехвели,
екінші бетіне эфталаит (түркі - руни) жазуы бар теңгелер жасап, жаңаша
сауда айналымына кіргізген.
43

8.

3-тапсырма.
Мәтін бойынша сұрақтарға жауап бер .
37
Частных детских
сада
43
Мини-центра
1.Сауда тарихы қай дәуірде басталды?
2.Саудаласқан кезде зат айырбастайтын адамдардың арасында кімдер жүрді?
3.Ақшаның орнына жүрген заттарды ата ?
4.Тауар өндірісі мен тауар айырбасының тарихи дамуы нәтижесінде не пайда болды?

9.

Өзіңді тексер !
37
Частных детских
сада
43
Мини-центра
1.Сауда тарихы қола дәуірде басталды.
2.Саудаласқан кезде зат айырбастайтын адамдардың арасында делдарлар жүрді.
3. Кейбір халықтарда (гректер, римдіктер, славяндар, моңғолдар, т.б.) орнына мал жүрді.
Ертедегі Русьте, Скандинавияда аң терісі, Қытайда шай, Абиссинияда тұз ақшаның орнына
қолданылды.Қазақстан жерінде ішкі сауда - саттық үшін саулық қой пайдаланылды.
4.Тауар өндірісі мен тауар айырбасының тарихи дамуы нәтижесінде ақша пайда болды.

10.

Бекіту
37
Частных детских
сада
43
Мини-центра
Сабағымызды қорытындылай келе Қола дәуіріндегі түрлі мал, егін, қолөнер салаларының
дамуы нәтижесінде қоғамда азық- түлік, зат көбейді. Осыған байланысты адамдар заттарын
айырбастай бастады .Саудаласқан кезде зат айырбастайтын адамдардың арасында делдарлар жүрді.
Делдал – екі жақты мәмлеге келтіріп, сауданы реттеуші адам.