3 урок (1)

1. Падежи Вӗҫлевӗсем

Падежи
Тӗп вӗҫлев
(Именительный п.)
Камӑнлӑх вӗҫлевӗ
(Родительный п.)
Пару вӗҫлевӗ
(Дательно-винит п.)
Вопросы
Аффиксы
кам? мӗн? (кто? что?)
-
камсем? мӗнсем?
-сем
камӑн? мӗнӗн? (кого? ч
его? чей?)
-н(на гласную), ăн/-ĕн(на согл)
камсен? мӗнсен?
-сен
кама? мӗне? ӑҫта? (ком
у? чему? кого? что? куда
?)
-а/-е,(на согл)
-на/-не (на гл)
Аннене (маме), кушака (кошке),
килЕ
-сене
Аннесене (мамам), кушаксене (кошкам)
камсене? мӗнсене?
Примеры
Анне (мама), хваттер
кушак (кошка)
Аннесем (мамы), кушаксем (кошки)
Аннен (мамин), кушакӑн (принадлежащий ко
шке), аттен, ачан, килĕн (дом)
Аннесен (у мам), кушаксен (у кошек)

2. Падежи Вӗҫлевӗсем

Вырӑн вӗҫлевӗ (Местн
ый п.)
камра? мӗнре? ӑҫта?
(в ком/у кого? в чём/у чего?
где?)
-ра/-ре, +н
-та/-те(р,л,н)
-сенче
Аннере (у мамы), кушакра (у кошки)
Аннесенче (у мам), кушаксенче (у ко
шек)
камсенче? мӗнсенче?
Туху вӗҫлевӗ (Исходны
й п.)
камран? мӗнрен? ӑҫтан?
(от кого? от чего? откуда?)
-ран/-рен, +н
-тан/-тен(р,л,н)
-сенчен
камсенчен? мӗнсенчен?
Пӗрлелӗх вӗҫлевӗ
(Творительный п.)
кампа? мӗнпе? (с кем? с чем?)
-па /-пе
камсемпе? мӗнсемпе?
-семпе
Аннерен (от мамы), кушакран
(от кошки)
Аннесенчен(от мам), кушаксенчен
(от кошек)
Аннепе (с мамой), кушакпа(с кошко
й)
Аннесемпе (с мамами), кушаксемпе
(с кошками)

3. Падежи Вӗҫлевӗсем

Ҫуклӑх вӗҫлевӗ
(Лишительный п.)
Пирке вӗҫлевӗ (Причинноцелевой п.)
камсӑр? мӗнсӗр? (без кого? без ч
его?)
камсемсӗр? мӗнсемсӗр?
камшӑн? мӗншӗн? (из-за кого? и
з-за чего? / для кого? для чего?)
камсемшӗн? мӗнсемшӗн?
-сăр/-сĕр
-семсĕр
Аннесӗр (без мамы),
кушаксӑр (без кошки)
Аннесемсĕр (без мам),
кушаксемсĕр (без кошек)
-шăн/-шĕн
Аннешӗн (из-за мамы),
кушакшӑн (из-за кошки)
-семшӗн
Аннесемшӗн (из-за мам), ку
шаксемшӗн (из-за кошек)

4. Моя квартира – Манӑн хваттер

• Алӑк – дверь; алӑка уҫ – открой дверь, алӑка хуп – закрой дверь
Шӑнкӑрав – звонок
Пӳлӗм – комната; виҫӗ пӳлӗмлӗ хваттер – 3-комнатная квартира
Чӳрече – окно
Урай – пол
Мачча – потолок
Чӳрече карри – штора
• Хӑна пӳлӗмӗ – гостиная(комната гостя)
Туалет – туалет
Малти пÿлĕм – прихожая(передняя комната)
Ванна - ванная комната
• Сӗтел-пукан – мебель(стол-стул)
• Тӗкӗр – зеркало
Ҫӳлӗк – полка; ҫӳлӗк ҫинче – на полке; ҫӳлӗк ҫине хур – положи на полку
Сӗтел – стол; сӗтел ҫине ларт – поставь на стол
Пукан – стул; пукан ҫине тӑр – встань на стул; пукан ҫине лар - сядь на стул
Вырӑн – постель, кравать - кровать
Шкап – шкаф
Сиветмӗш – холодильник
Пусма – лестница, ступенька

5. Не переводится!

• Зачастую в разговоре можно услышать такие слова как: диван, балкон, зал,
утюг, телевизор, компьютер, камин и, даже, кухня.

6. Прочитайте текст и запишите слова

• Эпӗ виҫӗ пӳлӗмлӗ хваттерте пурӑнатӑп. Манӑн хамӑн уйрӑм пӳлӗм пур.
Вӑл питӗ ҫутӑ тата хӑтлӑ. Манӑн пӳлӗмре пӗр чӳрече пур. Чӳрече карри
шурӑ тӗслӗ. Тата манӑн пӳлӗмре пӗр сӗтел, икӗ пукан, компьютер, тӗкӗр,
кӗнеке шкапӗ тата пысӑк вырӑн пур. Пирӗн кушак манӑн пӳлӗмре
ҫывӑрма юратать.
• Хамӑн – свой, своя (для первого лица)
Уйрӑм – отдельный
Ҫутӑ – светлый(-ая)
Хӑтлӑ – уютный
Шурӑ – белый; шурӑ тӗслӗ – белого цвета
Тата – ещё, и
Кӗнеке шкапӗ – книжный шкаф