тарих

1. Түргеш қағанаты 704 – 756 жылдар

ТҮРГЕШ ҚАҒАНАТЫ
704 – 756 ЖЫЛДАР
Түргеш қағанаты – Жетісу жерінде өмір сүрген ерте ортағасырлық
түркі мемлекеттерінің бірі. Ол 704 жылы құрылып, 756 жылға дейін
өмір сүрді. Қағанаттың жері негізінен Жетісу аймағын қамтыды.

2. Қағанаттың құрылуы

ҚАҒАНАТТЫҢ ҚҰРЫЛУЫ
❖ Түргеш қағанатының негізін Үшлік қаған қалады. Ол
мемлекетті күшейтіп, жерін басқару үшін 20 әкімшілік
аймаққа бөлді. Қағанаттың негізгі орталығы Суяб
қаласы болды. Жазғы ордасы Күнгітте орналасты.
Түргештер Ұлы Жібек жолының бойындағы маңызды
жерлерді бақылауда ұстады.

3. Сұлу қаған

СҰЛУ ҚАҒАН
❖ Сұлу қаған (715-738 жж.) – Түргеш қағанатының ең
көрнекті билеушілерінің бірі. Оның кезінде қағанаттың әскери
және саяси күші артты. Сұлу қаған арабтардың Орта Азияға
жылжуына қарсы күресті. Сонымен қатар Қытайдың Тан
империясымен қарым – қатынас жасады. Сұлу қағанды араб
деректерінде Сүзеген деп атаған.

4. Талас шайқасы және әлсіреуі

ТА Л АС Ш А Й Қ АС Ы Ж Ә Н Е
ӘЛСІРЕУІ
❖ 751 жылы Талас өзені маңында ірі шайқас болды. Оған
арабтар, Қытайдың Тан әскері және қарлұқтар қатысты. Сұлу
қағаннан кейін Түргеш қағанатында билік үшін күрес күшейді.
Сары түргештер мен қара түргештер арасында қақтығыстар
болды. Ішкі алауыздық мемлекетті әлсіретті.

5. Қорытынды

ҚОРЫТЫНДЫ
❖ 756 жылы Түргеш қағанаты өмір сүруін тоқтатты. Оның
орнына Жетісу жерінде Қарлұқ қағанаты құрылды. Түргеш
қағанаты тарихта маңызды із қалдырды. Түргештер Жетісуда
мемлекеттің дамуына үлес қосты, Ұлы Жібек жолындағы
саудаға қатысып, сыртқы жауларға қарсы күресті. Түргеш
қағанаты – Қазақстан тарихындағы маңызды түркі
мемлекеттерінің бірі.