1.28M

Құрманғазы Сағырбайұлы — қазақтың ұлы композиторы, күйші-виртуоз, қазақ домбыра өнерінің классикалық мектебінің негізін қалаушы. Оның шы

КУР
Түрмеден домбыраның
көмегімен қашуы
Оның өміріндегі ең
таңғаларлық оқиғалардың
бірі — Иркутск (немесе
Орынбор) түрмесінен
қашуы. Аңыз бойынша,
орыс күзетшісі
Құрманғазының камерада
домбыра тартып отырған
өнеріне тәнті болып,
музыканың қуаттылығына
елтігені сонша, оған
жасырын түрде капасеттен
қашып шығуға көмектескен.
Музыка оған сөздің тура
мағынасында бостандық
алып берді.

3.

4.

КУР МА
Н
Түрмеден домбыраның
көмегімен қашуы
Оның өміріндегі ең
таңғаларлық оқиғалардың
бірі — Иркутск (немесе
Орынбор) түрмесінен
қашуы. Аңыз бойынша,
орыс күзетшісі
Құрманғазының камерада
домбыра тартып отырған
өнеріне тәнті болып,
музыканың қуаттылығына
елтігені сонша, оған
жасырын түрде капасеттен
қашып шығуға көмектескен.
Музыка оған сөздің тура
мағынасында бостандық
алып берді.
Құрманғазы тек
виртуоз музыкант
қана емес, сонымен
бірге ірі денелі, өте
қауқарлы адам
болған. Оның
саусақтары мен
білегінің күші орасан
зор еді деседі.
Домбыра тартқанда
оның үні дала
төсінде өте алысқа
естілетін, ал орындау
стилін замандастары
«бұрқасын дауылға»
теңеген.
га
зы
1862 жылы екінші бір ұлы
күйші — Дәулеткереймен
кездесуі өз заманы үшін
ерекше оқиға болды.
Дәулеткерей ақсүйек,
султан тұқымынан болса,
Құрманғазы бұқарадан
шыққан қуғындағы
бунтар еді. Әлеуметтік
деңгейі екі бөлек
болғанына қарамастан,
оларды өнер
жақындастырды: олар
бірнеше күн бойы бірге
болып, тәжірибе
алмасып, бір-біріне
деген зор құрметін
көрсетті.
Құрманғазы тек дала
өмірін ғана емес,
техникалық прогресті
де музыкаға арқау
еткен. «Машина» күйі
алғаш рет көрген тігін
машинасының (басқа
нұсқада — паровоздың
немесе зауыт
механизмінің) әсерінен
туған. Ол домбыраның
қос ішегі арқылы
механиқалық
жұмыстың тоқтаусыз,
біркелкі ырғағын айнақатесіз жеткізе білді.

5.

6.

КУРмангазы
(1818-1889)

7.

КУР МА
Н
га
Қосымша нақыл сөз:
«Біреудің ізімен жүрген адам ешқашан өз ізін қалдыра алмайды.»
зы
Өз жолыңды өзің сал: Құрманғазының өнегесі
Түрмеден домбыраның
Бүгінгі таңда бәрін интернеттен
алу, дайын нәрсені өз атынан ұсыну немесе біреудің
Құрманғазыкөшіріп
тек
Құрманғазы тек дала
1862
жылынағыз
екіншітұлға,
бір ұлы
көмегімен қашуы
идеясын ұрлау қалыпты
жағдайға
айналғандай.
Алайда
нағыз
өнер
ешқашан
виртуоз музыкант
күйші
— Дәулеткереймен
Оның өміріндегі ең плагиатты көтермейді. Оған қазақтың ұлы
күйшісі
Құрманғазының өмірі менөмірін ғана емес,
қана емес, сонымен
кездесуі өз заманы үшін
техникалық прогресті
таңғаларлық оқиғалардың
шығармашылығынан артық дәлел таппайсың.
бірге ірі денелі, өте
ерекше оқиға болды.
де музыкаға
арқау
бірі — Иркутск
(немесе
Құрманғазы басқалардың әуенін қайталаған жоқ. Ол даланың күңіренген үнін, халықтың
зарДәулеткерей ақсүйек,
қауқарлы адам
еткен.
«Машина» күйі
Орынбор) түрмесінен
мұңын және өз жүрегінің дүрсілін тыңдай білді. Түрмеде
жатса
да,
қарулы
күзет
пен
қыспаққа
султан тұқымынан болса,
болған. Оның
алғаш
рет көрген тігін
қашуы. Аңыз
бойынша,
қарамастан, ол өзгенің ырғағына билеген жоқ — өз
күйін
өзі
шығарды,
тіпті
қолындағы
кісенді
Құрманғазы бұқарадан
саусақтары
мен
машинасының
(басқа
орыс күзетшісі
дыбысқа айналдырып, еркіндік әуенін өзі жасады. Оның
әрбір
туындысы
(«Сарыарқа»
болсын,
шыққан қуғындағы
нұсқада
— паровоздың
күші
орасан
Құрманғазының«Адай»
камерада
болсын)білегінің
— ешкімнен
көшірілмеген,
автордың
жүрегінен
шыққан түпнұсқа
туынды.
бунтар
еді. Әлеуметтік
домбыра тартып
отырған
зор едіоқушыларға
деседі.
екі бөлек
Бұл бүгінгі
жастарға, әсіресе
үлкен сабақ.деңгейі
Дайынды
көшіріп салып немесе немесе
біреудіңзауыт
өнеріне тәнті болып,
әсерінен
болғанына
Домбыражету
тартқанда
еңбегін ұрлап жетістікке
— бұл өзіңді-өзің алдау
ғана.қарамастан,
Нағыз туынды, нағызмеханизмінің)
білім мен
музыканың қуаттылығына
туған.
Ол домбыраның
оларды
өнер
оның үні
жетістік тек өз еңбегіңмен,
өздала
миыңмен жасалғанда ғана
мәнді
болады. Өзгелерге
еліктеп,
елтігені сонша, оған
жақындастырды: олар
қос ішегі арқылы
өте алысқа
көшірме болудантөсінде
гөрі, Құрманғазы
сияқты өз жолыңды өзің соғып, тарихқа өз қолтаңбаңды
бірнеше күн бойы бірге
жасырын түрде капасеттен
механиқалық
қалдырған әлдеқайда артық.
естілетін, ал орындау
болып, тәжірибе
қашып шығуға көмектескен.
жұмыстың тоқтаусыз,
стилін замандастары
алмасып, бір-біріне
Музыка оған сөздің тура
біркелкі ырғағын айна«бұрқасын дауылға»
деген зор құрметін
мағынасында бостандық
қатесіз жеткізе білді.
көрсетті.
теңеген.
алып берді.

8.

КУР МА
Н
Автор:Калдар Дидар
га
зы
Міне, мен — 8-сынып
оқушысы
Дидар. Бүгінгі презентациямыз
Түрмеден домбыраның
Құрманғазы
тек
Құрманғазы тек дала
1862 жылы екінші бір ұлы
көмегімен қашуы
виртуоз музыкант
бен
ізденісіміздің
соңына да келіп
Ұлы Құрманғазы
өмірін ғана емес,
күйшіжеттік.
— Дәулеткереймен
Оның өміріндегі ең
қана емес, сонымен
кездесуі
өз заманы
үшінтек қазақ
техникалық прогресті
таңғаларлық оқиғалардың
бабамыздың өмірі мен күйлері
арқылы
біз
бірге ірі денелі, өте
ерекше оқиға болды.
де музыкаға арқау
бірі — Иркутск (немесе
музыкасының
тарихын
сонымен
бірге қандай
Дәулеткерей
ақсүйек,
қауқарлы
адам ғана емес,
еткен. «Машина» күйі
Орынбор) түрмесінен
султан тұқымынан болса,
болған.
Оның
алғаш рет көрген тігін
қашуы. Аңыз бойынша,
қиындық болса да мойымай, өзҚұрманғазы
жолынбұқарадан
өз күшімен табу
саусақтары мен
машинасының (басқа
орыс күзетшісі
шыққан
қуғындағы
керектігін
түсіндік.
Бұл
жұмыс
маған
үлкен
ой салды: әрқашан
нұсқада — паровоздың
білегінің күші орасан
Құрманғазының камерада
бунтар еді. Әлеуметтік
домбыра тартып отырған
зор еді
деседі.
өз бетімізбен
еңбек
етіп, ешкімдідеңгейі
қайталамай,
өзіміздіңнемесе зауыт
екі бөлек
өнеріне тәнті болып,
механизмінің) әсерінен
болғанына қарамастан,
Домбыра тартқанда
қолтаңбамызды қалдыру маңызды
екен.
музыканың қуаттылығына
туған. Ол домбыраның
оларды
өнер
оның үні дала
елтігені сонша, оған
жақындастырды: олар
қос ішегі арқылы
төсінде өте алысқа
бірнеше күн бойы бірге
жасырын түрде капасеттен
механиқалық
естілетін, ал орындау
болып, тәжірибе
қашып шығуға көмектескен.
жұмыстың тоқтаусыз,
стилін замандастары
алмасып, бір-біріне
Музыка оған сөздің тура
біркелкі ырғағын айна«бұрқасын дауылға»
деген зор құрметін
мағынасында бостандық
қатесіз жеткізе білді.
көрсетті.
теңеген.
алып берді.

English Русский Правила