Boshqaruv_qarorlarini_qabul_qilish_Menejmaentda_komunikatsiya_va

1.

MENEJMENTDA BOSHQARUV
QARORLARI VA LIDERLIK
Mavzu: Boshqaruv qarorlarini qabul qilish.
Kommunikatsiya va texnologiya jarayoni. Liderlik va
boshqaruv uslublari.
1

2.

Taqdimot Rejasi
1. Boshqaruv qarorlarini qabul qilishning
nazariy asoslari va bosqichlari.
2. Menejmentda kommunikatsiya jarayoni,
uning turlari va samaradorligi.
3. Boshqaruvda axborot
texnologiyalarining roli va raqamli
transformatsiya.
4. Liderlik nazariyalari va rahbar shaxsiga
qoʻyiladigan talablar.
5. Zamonaviy boshqaruv uslublari va
ularning amaliyotda qoʻllanilishi.
2

3.

Boshqaruv Qarori: Mohiyati
va Ahamiyati
Boshqaruv qarori – bu tashkilotning
maqsadlariga erishish uchun bir nechta
muqobil variantlar orasidan eng
maqbulini tanlash jarayonidir.
Qaror qabul qilish menejerning asosiy
funksiyasi hisoblanib, u tashkilotning
resurslarini taqsimlash va kelajakdagi
rivojlanish strategiyasini belgilaydi.
3

4.

Qaror Qabul Qilish
Bosqichlari
1. Muammoni aniqlash va tashxis qoʻyish:
Vaziyatni tahlil qilish va asosiy toʻsiqni
belgilash.
2. Muqobil variantlarni ishlab chiqish:
Muammoni hal qilishning bir nechta
yoʻllarini
shakllantirish.
3. Eng yaxshi
variantni tanlash: Resurslar
va kutilayotgan natijalar asosida
optimallashtirish.
4. Qarorni amalga oshirish va nazorat:
Ijroni taʼminlash va natijalarni baholash.
4

5.

Ratsional va Intuitiv Qarorlar
Ratsional qarorlar chuqur mantiqiy tahlil,
maʼlumotlar toʻplash va obyektiv
baholashga tayanadi. Bu yondashuv
xatolar ehtimolini kamaytiradi.
Intuitiv qarorlar esa menejerning shaxsiy
tajribasi va 'ichki tuygʻusi' asosida qabul
qilinadi. Koʻpincha vaqt tanqisligi
sharoitida qoʻllaniladi.
5

6.

Boshqaruvda Qaror Qabul
Qilish Modellari
Klassik model qaror qabul qiluvchini toʻliq
maʼlumotga ega boʻlgan va maksimal
foyda koʻzlovchi shaxs sifatida koʻradi.
Maʼmuriy modelda esa 'cheklangan
ratsionallik' tushunchasi mavjud boʻlib,
bunda menejer mavjud imkoniyatlar
doirasidagi 'qoniqarli' variantni tanlaydi.
6

7.

Kommunikatsiya
Jarayonining Mohiyati
Kommunikatsiya – bu ikki yoki undan
ortiq shaxslar oʻrtasida maʼlumot, gʻoya
va his-tuygʻularni almashish jarayonidir.
Menejmentda samarali aloqa tizimisiz
jamoani boshqarish, vazifalarni
taqsimlash va umumiy natijaga erishish
imkonsizdir.
7

8.

Kommunikatsiya Turlari va
Yoʻnalishlari
Vertikal aloqa: Yuqoridan pastga
(buyruqlar) va pastdan yuqoriga
(hisobotlar) oʻtadigan maʼlumotlar oqimi.
Gorizontal aloqa: Bir xil pogʻonadagi
boʻlimlar yoki xodimlar oʻrtasidagi oʻzaro
hamkorlik.
Diagonal aloqa: Turli darajadagi va turli
boʻlimlardagi xodimlar oʻrtasidagi
muloqot.
8

9.

Kommunikatsion Toʻsiqlar va
Ularni Yengish
Semantik toʻsiqlar: Soʻzlar va belgilarni
turlicha talqin qilish natijasida yuzaga
keladigan tushunmovchiliklar.
Psixologik toʻsiqlar: Shaxsiy adovat,
qoʻrquv yoki maʼlumotni subyektiv qabul
qilish.
Toʻsiqlarni yengish uchun 'teskari aloqa'
(feedback) tizimini yoʻlga qoʻyish va ochiq
muloqot muhitini yaratish lozim.
9

10.

Noformal Kommunikatsiyalar:
'Grapvine'
Tashkilotlarda rasmiy kanallardan
tashqari mish-mishlar va noformal
suhbatlar tarmogʻi ham mavjud boʻlib, u
maʼlumotni tez tarqatish xususiyatiga
ega.
Menejer noformal aloqalarni butunlay
yoʻqota olmaydi, biroq ularni nazorat qilib,
ijobiy maqsadlarda yoʻnaltirishi mumkin.
10

11.

Boshqaruvda Axborot
Texnologiyalari
Axborot texnologiyalari maʼlumotlarni
toʻplash, saqlash, qayta ishlash va
uzatish jarayonlarini avtomatlashtirish
orqali boshqaruv samaradorligini
oshiradi.
Raqamli vositalar menejerlarga real vaqt
rejimida qaror qabul qilish imkonini
beradi.
11

12.

Menejment Axborot Tizimlari
(MIS)
MIS – bu tashkilot rahbarlarini zaruriy
maʼlumotlar bilan taʼminlovchi
integratsiyalashgan inson va mashina
tizimidir.
U operatsion nazorat, strategik
rejalashtirish va resurslarni boshqarish
uchun tahliliy hisobotlarni tayyorlab
beradi.
12

13.

Sunʼiy Intellekt va Katta
Maʼlumotlar
Big Data texnologiyalari millionlab
maʼlumotlarni tahlil qilib, bozordagi
tendensiyalarni bashorat qilishga yordam
beradi.
Sunʼiy intellekt (AI) esa muntazam
takrorlanuvchi vazifalarni oʻz zimmasiga
olib, boshqaruvda inson xatosini
minimallashtiradi.
13

14.

ERP va CRM Tizimlarining
Ahamiyati
ERP (Enterprise Resource Planning)
tizimi tashkilotning barcha ichki
resurslarini yagona bazada birlashtiradi.
CRM (Customer Relationship
Management) esa mijozlar bilan
munosabatlarni tizimlashtirib, sotuvlar
samaradorligini oshiradi.
14

15.

Liderlik: Boshqaruvning
Shaxsiy Jihati
Liderlik – bu odamlarni umumiy maqsad
sari ilhomlantirish va ularning saʼyharakatlarini birlashtirish qobiliyatidir.
Menejer hokimiyatga tayanib ish koʻrsa,
lider oʻzining shaxsiy nufuzi va gʻoyalari
bilan jamoani ergashtiradi.
15

16.

Liderning Asosiy Xislatlari
Emotsional intellekt: Oʻzining va
boshqalarning his-tuygʻularini tushunish
va boshqarish mahorati.
Strategik fikrlash: Kelajakni koʻra bilish va
kutilmagan vaziyatlarda toʻgʻri yoʻl
tanlash.
Masʼuliyat va qatʼiyatlilik: Qiyin qarorlar
uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olish.
16

17.

Vaziyatli Liderlik Nazariyasi
Ushbu nazariyaga koʻra, yagona 'eng
yaxshi' liderlik uslubi mavjud emas; uslub
xodimlarning tayyorgarlik darajasiga
qarab oʻzgarishi kerak.
Rahbar vaziyatga qarab buyruq beruvchi,
maslahat beruvchi, hamkorlik qiluvchi
yoki vakolat beruvchi rollarni bajaradi.
17

18.

Boshqaruv Uslublari:
Avtokratik va Demokratik
Avtokratik uslubda barcha qarorlar rahbar
tomonidan yakka tartibda qabul qilinadi
va xodimlardan qatʼiy intizom talab
etiladi.
Demokratik uslubda esa xodimlar qaror
qabul qilish jarayoniga jalb qilinadi, bu
esa jamoada motivatsiyaning oshishiga
xizmat qiladi.
18

19.

Liberal va Transformatsion
Uslublar
Liberal (Laissez-faire) uslubda
xodimlarga toʻliq erkinlik beriladi, bu
uslub yuqori malakali va ijodkor
jamoalarda samara beradi.
Transformatsion liderlik esa tashkilotda
tub oʻzgarishlarni amalga oshirishga va
xodimlarning salohiyatini maksimal
ochishga qaratilgan.
19

20.

Xulosa va Yakuniy
Mulohazalar
Samarali boshqaruv – bu toʻgʻri qarorlar,
aniq kommunikatsiya, zamonaviy
texnologiya va kuchli liderlikning
uygʻunligidir.
Menejerning muvaffaqiyati uning
oʻzgaruvchan tashqi muhitga moslashish
va jamoani umumiy gʻoya atrofida
birlashtirish mahoratiga bogʻliq.
20