Islom dini tarixi va mohiyati

1. Islom dini tarixi va mohiyati

Bajardi: Mubinaxon
Abdurahmonova
Qabul qildi: Muhammadjon
Töxtanazarov

2. Reja

1. Islomning paydo bölişi va vahiy
2. Musulmonlar jamoasi va islom ta’limoti
3. Islom manbalari va diniy ilmlar
2

3. Islomdan oldingi Arabiston

➢ Islom VII asrda Arabiston yarim orolida şakllandi va Makka uning dastlabki
markazi böldi.
➢ Islomdan oldin Arabistonda turli qabilalar yaşagan, ularning köpçiligi
köpxudolik e’tiqodida bölgan.
➢ Makkadagi muşriklar Lot, Manot va Uzzo nomli butlarga siğingan.
➢ Makka fathidan söng Madinadagi musulmonlar jamoasi Arabistondagi yagona
siyosiy kuçga aylandi.
➢ 632-yilda Muhammad payğambar Arafotda Vidolaşuv xutbasini öqib, haj
safarini ado etdi.
3

4. Payg’ambarlik va vahiy

Payğambarlik va vahiy
➢ Muhammad payğambarga dastlabki vahiy Hiro ğorida ibodat qilayotganida
nozil böldi.
➢ Dastlab nozil bölgan oyatlar Alaq surasining boşidagi oyatlar hisoblanadi.
➢ Vahiy Allohning payğambarga yuborgan körsatmasi bölib, Jabroil farişta orqali
yetkazilgan.
➢ Qur’on oyatlari Muhammad payğambarga 23 yil davomida bosqiçma-bosqiç
nozil böldi.
➢ Vahiy ba’zan tuş orqali, ba’zan Jabroil fariştaning inson qiyofasida körinişi
orqali yetkazilgan.
4

5. Hijrat va Madina jamoasi

Makkadagi tazyiqlar kuçaygaç, Muhammad musulmonlarga Yasribga
köçişni buyurdi. Hijratdan keyin Yasrib Madina deb atala boşladi. Madinalik
musulmonlar ansor, Makkadan köçib kelganlar esa muhojirlar deb
nomlandi. Ansorlar muhojirlarni samimiy kutib oldilar. Muhammad
Madinada musulmondar jamoasini taşkil etib, qabilalar bilan sulh tuzdi.
Hijrat 622-yilda bölib, musulmon taqvimining boşlaniş nuqtasi hisoblanadi.
5

6. Islomning besh sharti

Islomning beş şarti
Islomning beş şarti şahodat, namoz, röza, zakot va imkoniyati bor musulmon uçun hajdan
iborat.
6

7. Qur’on va hadis

Qur’on musulmonlarning muqaddas kitobi va islomning asosiy manbaidir.
U Muhammad payğambarga 23 yil davomida vahiy qilingan. Qur’ondan
keyingi asosiy manba sunnat hisoblanadi. Sunnat Muhammad
payğambarning sözlari, amallari va ma’qullagan ишлари haqidagi
rivoyatlardan taşkil topadi. Bunday rivoyatlar hadis deb ataladi. Hadislarda
diniy amallar, axloq-odob va kundalik hayotga oid körsatmalar bayon
etiladi.
7

8. Fiqh va aqida ilmlari

➢ Fiqh musulmonlarning diniy amallari va kundalik hayotiga oid qoidalarni
örganadi.
➢ Aqida islom dinining asosiy e’tiqodiy qaraşlarini anglatadi.
➢ Kalom ilmi islom aqidalarini dalillar bilan tuşuntiradi.
➢ Hadis ilmi Muhammadning sözlari va amallari haqidagi rivoyatlarni örganadi.
➢ Namozning vaqti va ado etiş tartibi hadislar orqali bayon ediladi.
➢ Zakot ehtiyojidan илгари ortiqça mol-mulkning bir qismini muhtojlarga berişdir.
8

9. Xulosa

Islom dini VII asrda Arabiston yarimorolida paydo böldi. Musulmonlar
e’tiqodiga köra, Muhammad payğambar Qur’on oyatlarini vahiy orqali
olgan. Hijratdan söng Madinada musulmonlar jamoasi şakllandi. Islom
ta’limotining asosiy manbalari Qur’on va hadislardir. Qur’on va hadislarni
örganiş jarayonida tafsir, fiqh, aqida va kalom kabi diniy ilmlar rivojlandi.
Islomning asosiy amallari şahodat, namoz, röza, zakot va hajdan iborat.
9

10. Foydalanilgan adabiyotlar

1. 5-mavzu matni
2. Esposito J. L. Islam: The Straight Path. - New York: Oxford University Press,
2016.
3. Hitti P. K. History of the Arabs. - London: Macmillan, 1970.
4. Rahman F. Islam. - Çicago: University of Çicago Press, 1979.
5. Watt W. M. Muhammad at Mecca. - Oxford: Clarendon Press, 1953.
6. quran.com - Qur’on matni va tarjimalari
7. britannica.com - Islom tarixi va ta’limoti
10

11. E’tiboringiz uchun rahmat!

E’tiboringiz uçun rahmat!