тошкент тиббиёт академияси Тиббий педагогика факультетининг умумий, болалар ва стоматология факультетининг хирургик
Маърузанинг максади:
Ташки мухитнинг организм химоя реакцияларини чакирувчи омилларидан биттаси бу патоген микроорганизмлардир
Хирургик касалликларнинг жуда купчилик кисми инсон организми ва микроорганизмлар узаро таъсирининг натижасидир
Йирингли касалликлар ва жарохат инфекцияси асрлар оша умумий хирургиянинг асосий муаммоларидан бири булиб келмокда ва шундай
Хирургик инфекцияни олдини олишнинг асосида куйидагилар ётади:
Ривожланган хирургик инфекцияни даволаш куйидагилар асосида олиб берилади:
Хирургик инфекциянинг КЛАССИФИКАЦИЯСИ :
Клиник кечишига кура :
Жараённинг жойлашувига кура:
Этиологиясига кура:
Уткир йирингли инфекция билан кураш ва уни олдини олишнинг асосида ётади:
Уткир йирингли (анаэроб) инфекция
Хирургик инфекциянинг кузгатувчилари:
Йирингли инфекцияга организмнинг реакцияси ва патогенези
Хирургик инфекянинг кейинги ривожланиши ва йирингли жараённинг таркалиши куйидагиларга боглик:
Хирургик инфекциянинг ривожланишида катта ахамиятга эга:
Хирургик инфекциянинг махаллий белгилари:
Яллигланишга жавобан организмнинг куйидаги раекциялари тафовут килинади:
Гиперергик реакция:
Нормергик реакция
Анергик реакция
Хар бир яллигланиш жараёни организмнинг умумий реакцияси билан кечади ва куйидагиларга боглик булади:
Организмнинг умумий реакцияси намоён булади:
Даволаш принциплари
Йирингли интоксикация билан кураш:
Организм химоя кучларини фаолллаштириш:
Антибиотиклар ишлатиш:
Энзимотерапия
Оператив даво принцплари:
Махаллий йирингли касалликлар
Фурункул
Бош энса сохасининг абсцесланувчи фурункули
Фурункул клиникаси
Фурункул асоратлари:
Фурункулни даволаш:
Учокни антибиотиклар эритмалари билан туйинтириш (обкалывание)
Карбункул
Карбункулнинг схематик куриниши
Буйин сохасининг карбункули
Карбункулнинг клиникаси:
Буруннинг фурункули ва юқориги лабнинг карбункули
Карбункул асоратлари:
Карбункулини даволаш стационар шароитларида утказилади ва қуйидагиларни уз ичига олади:
Карбункулда хочсимон кесим
Карбункулда Н симон кесим
Карбункулда некрэктомия қилиш
Гидраденит
Гидраденит клиникаси :
Гидраденитнинг жойлашув сохалари
Култик ости сохасининг гидраденити
Гидраденитни даволаш:
Гидраденитда йирингли бушликни очиш
Фолликулит, фурункул ва гидраденитларнинг схематик куриниши
Абсцесс
Думба ва елка сохаларининг постинъекцион абсцесслари
Абсцесс клиникаси :
Абсцессни даволаш:
Абсцессни операция килиш олдидан пункция килиш
Абсцессда йирингли бушликни очиш операцияси
Йирингли бушликни очишда бушлик чунтакларини тафтиш килиш
Флегмона
Карбункул ва флегмонанинг схематик куриниши
Флегмонанинг клиникаси:
Буйн сохасининг аденофлегмонаси
Флегмонани даволаш:
Сарамас (рожа)
Сарамаснинг клиникаси
Юз сохасининг сарамаси
Сарамаснинг клиник шакллари:
Эритематоз сарамас
Сарамаснинг буллез шакли
Сарамаснинг флегмоноз шакли
Сарамасни даволаш
Уткир парапроктит
Уткир парапроктитда йирингли бушликларнинг жойлашуви
Уткир парапроктитнинг клиникаси:
Уткир парапроктитнинг давоси шошилинч равишда наркоз остида операция килишдан иборат
15.39M
Категория: МедицинаМедицина

3.Infektsiya_uzb

1. тошкент тиббиёт академияси Тиббий педагогика факультетининг умумий, болалар ва стоматология факультетининг хирургик

касалликлари кафедраси
Маърузанинг мавзуси: уткир хирургик
инфекция
Стоматология факультетининг 3 курс талабалари
учун
Маърузачи: профессор КАЮМОВ Т.Х.

2. Маърузанинг максади:

1.
2.
3.
Талабаларга уткир хирургик инфекция
хакида тушунча бериш
Талабаларни уткир хирургик инфекциянинг
турлари ва классификацияси билан
таништириш
Талабаларга уткир хирургик инфекциянинг
диагностикаси, дифференциал диагнотикаси
ва даволашнинг асосий тамойилларини
тушунтириш

3. Ташки мухитнинг организм химоя реакцияларини чакирувчи омилларидан биттаси бу патоген микроорганизмлардир

4. Хирургик касалликларнинг жуда купчилик кисми инсон организми ва микроорганизмлар узаро таъсирининг натижасидир

Организмга тушган микробларнинг микдори ва
вирулентлиги канчалик куп булса, организм химоя
кучлари канчалик суст булса, касалликнинг
ривожланиш эхтимоли шунчалик ортаверади ва
аксинча
Микробларнинг организмга тушиши учун «кириш
дарвозалари» мавжуд булиши керак, яъни тери ёки
шиллик каватларнинг бутунлиги бузилган булиши
зарур

5. Йирингли касалликлар ва жарохат инфекцияси асрлар оша умумий хирургиянинг асосий муаммоларидан бири булиб келмокда ва шундай

булиб колади.
Хозирги кунда йирингли касалликлари булган
беморлар умумий хирургик беморларнинг 25%
ташкил килади.
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
хирургик
и н ф е к ц и я с и
б у л га н
б е м о р л а р
Хирургик
и н ф е к ц и я с и
б у л м а га н
б е м о р л а р
10%
0%

6. Хирургик инфекцияни олдини олишнинг асосида куйидагилар ётади:

Организм химоя кучларини ошириш
Терининг микрофлора билан ифлосланишини
камайтириш
Шиллик каватларнинг микрофлора билан
ифлосланишини камайтириш
Хар хил шикастланишларни олдини олиш
Жарохатларга уз вактида хирургик ишлов бериш

7. Ривожланган хирургик инфекцияни даволаш куйидагилар асосида олиб берилади:

-
организм иммунобиологик
максимал ошириш билан
кучларини
-
микрофлора ривожланиши учун нокулай
шароитлар яратиш оркали

8.

Ахолининг маиший санитар-гигеник
ахволини яхшилаш, шу жуладан
антибиотикларни кенг куламда куллаш
хирургик инфекция ривожланиш сонини
камайтиради
Вакт утиши билан микробларнинг
антибиотикларга чидамли булган янги
штаммлари пайдо булиши натижасида,
хирургик муолажаларни талаб килувчи
йирингли касалликлар купаяди.

9.

Охирги йилларда хирургик инфекция билан
курашнинг янги усулларини излаш - яна
организм химоя кучларини урганишга, уларни
кучайтириш ва максадга мувофик
равишда куллашга ундайди ва
булар билан эса клиник
иммунология шугулланади

10. Хирургик инфекциянинг КЛАССИФИКАЦИЯСИ :

А. уткир хирургик инфекция:
1. Уткир йирингли инфекция
2. Уткир анаэроб инфекция
3. Уткир специфик инфекция (кокшол, сибир
яраси ва бошкалар)
4. Уткир чиритувчи (гнилостная) инфекция
Б. Сурункали хирургик инфекция:
1. Сурункали носпецифик инфекция
2. Сурункали специфик инфекция (сил, захм,
актиномикоз ва бошкалар)

11. Клиник кечишига кура :

1. Уткир йирингли инфекция:
А) умумий
Б) махаллий
2. Сурункали йирингли инфекция:
А) умумий
Б) махаллий

12. Жараённинг жойлашувига кура:

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Тери ва тери ости ёг каватида
Калла суяги усти ва ичида
Буйинда
Кукрак кафаси, плевра, упкада
Кукс оралигида
Корин пардаси ва корин бушлиги
аъзоларида
Чанок бушлиги ва аъзоларида
Бугим ва суякларда

13. Этиологиясига кура:

Стафилококкли
Стрептококкли
Пневмококкли
Колибацилляр
Кук йирингли таёкчали
Аралаш ва бошкалар

14. Уткир йирингли инфекция билан кураш ва уни олдини олишнинг асосида ётади:

Травматизмга йул куймаслик
Очик жарохатлари булган беморларга
ёрдам бериш ва даволаш
Кундалик хаётда ва барча жаррохлик
ишларида асептика коидаларига
катъийан риоя килиш

15.

Жарохатларнинг инфицирланиш
йуллари:
Эндоген
Экзоген

16. Уткир йирингли (анаэроб) инфекция

Кескин йирингли интоксикация ва
узига хос огир клиник кечиш билан
характерланувчи хирургик инфекция - бу
уткир
носпецифик
йирингли
инфекциядир

17. Хирургик инфекциянинг кузгатувчилари:

-
Стафилококк
Стрептококк
Пневмококк
Гонококк
Ичак таёкчаси
Протейнинг хар турлари
Клебсиелла гурухи
Кук йиринг таёкчаси
Бактериоидлар гурухи
Пептококклар
Клостридийлар

18. Йирингли инфекцияга организмнинг реакцияси ва патогенези

Йирингли инфекциянинг ривожланишида
тери ва шиллик кават барьер ларининг ахамияти
жуда катта. Микроблар учун бутунлиги бузилмаган
тери ва шиллик каватлари енгилмас тусик булиб
хизмат килади. Механик ёки бошка омилларнинг
таъсири эпидермис ва шиллик каватлар бутунлигини
бузилишига олиб келади ва инфекция учун «кириш
дарвозалари» очилади. Микроблар организмга
арзимаган микротравмалар натижасида осонгина
кириб олади ва тукималараро бушликка утиб, лимфа
системаси оркали лимфа окими билан тукималарнинг
чукуррок катламларигача етиб боради.

19. Хирургик инфекянинг кейинги ривожланиши ва йирингли жараённинг таркалиши куйидагиларга боглик:

- Организмнинг иммунологик холатига
- Микробларнинг вирулентлигига

20. Хирургик инфекциянинг ривожланишида катта ахамиятга эга:

1. Тукималарнинг анатомо-физиологик
хусусиятлари
2. Тукималарнинг иммунобиологик хусусиятлари

21.

Уткир йирингли инфекциянинг
ривожланишига олиб келади:
1. Кириш дарвозалари сохаси терисидаги трофик
узгаришлар (кон куйилиши, некроз)
2. Полиинфекция (бир неча хил
микрофлораларнинг синергик)
3. Суперинфекция (вирулентлиги хар хил булган
янги тур микробларнинг кириши).

22. Хирургик инфекциянинг махаллий белгилари:

Кизариш
шиш
Огрик
Температура
Зарарланган аъзо ва тукималар функциясининг
бузилиши
Бу симптомларнинг намоён булиш даражаси
организмнинг реактивлигига боглик.

23. Яллигланишга жавобан организмнинг куйидаги раекциялари тафовут килинади:

- гиперергик
- нормергик
- анергик

24. Гиперергик реакция:

Бу тур реакция учун яллигланиш учогида
йирингли
жараён,
шишнинг
кескин
ривожланиши,
кескин
ифодаланган
лимфаденит ва томирлар тромбози характерли.
Бу жараёнлар купинча беморлар умумий
ахволининг бирданига ёмонлашуви билан
кечади ва улим билан тугаши мумкин.

25. Нормергик реакция

Бу хил реакцияда жараён бироз секинрок
кечади,
тукималар
реакцияси
суст
ифодаланган (шиш бироз), унча баланд
булмаган температура ва бироз лейкоцитоз.
Агарда даволаш вактида ва тугри бошланса,
нормергик реакция осонгина даволанади.

26. Анергик реакция

Реакциянинг бу тури суст ифодаланган
умумий ва махаллий симптомлар билан
характерланиб, яллигланиш чагараланган ва
салгина ифодаланган шиш, нормаль ёки
субфебриль температура билан кечади.
Организмнинг иммунитети етарли даражада
булса касаллик осонгина шифо топади ва утиб
кетади. Агарда иммунитет паст булса унда
жараён кескин тус олади.

27. Хар бир яллигланиш жараёни организмнинг умумий реакцияси билан кечади ва куйидагиларга боглик булади:

Микрофлоранинг вирулентлигига
Парчаланган тукималарнинг сўрилиш
интенсивлигига
Макроорганизмнинг реактивлигига

28. Организмнинг умумий реакцияси намоён булади:

Гектик температура билан
Титрок (озноб) билан
Бош огриши билан
Холсизлик билан
Хушнинг бузилиши (нарушения сознания)
Тахикардия билан
Жигар фаолиятининг бузилиши билан
Буйрак фаолиятининг бузилиши билан

29. Даволаш принциплари

Инфильтратив яллигланиш боскичида консерватив
даволанилади
Махаллий даво:
- Тинчлик (покой)
- Антисептик воситаларни махаллий куллаш
- Физиотерапевтик муолажалар
- Новокаинли блокадалар
Умумий даволаш:
- Йирингнли интоксикация билан кураш
- Организм химоя кучларини фаоллаштириш
- Микроорганизмлар вирулентлиги пасайтириш
- Хаёт учун мухим аъзолар фаолиятини яхшилаш
- Тукималар регенератив хусусиятларини стимуллаш

30. Йирингли интоксикация билан кураш:

1.
2.
3.
4.
Йирингни эвакуация килиш
Антитоксик хусусиятга эга булган
воситаларни ишлатиш: физ. эритма, 5% ли
глюкоза, лактосоль, гемодез, поливинол,
желатиноль.
Оксигено- и витаминотерапия
Жигар ва бурак фаолиятини яхшилаш

31. Организм химоя кучларини фаолллаштириш:

Янги концентрланган кон ва эритроцитар
масса куйиш
Фаол иммунизация: анатоксин, махсус
вакциналар ишлатиш
Пассив иммунизация: стафилококк
анатоксини, антистафилококк плазмаси
ёки гаммаглобулини, специфик
бактериофаглар ишлатиш

32. Антибиотиклар ишлатиш:

Антибиотикларни махаллий ишлатиш
Суяк ичига юбориш
Вена ичига юбориш
Артерия ичига юбориш
Аортага юбориш
Трахея ичига юбориш
Юкорида курсатилган усулларни
комбинацияси

33. Энзимотерапия

Махаллий ишлатиш
Ингаляция ёрдамида ишлатиш
Парентераль ишлатиш

34. Оператив даво принцплари:

Операция олди тайёргарлиги: гигеник ванна, хукна,
операция майдонини тозалаш.
Огриксизлантириш:
- махаллий: инфильтрацион, утказувчи
(проводниковая)
- умумий: вена ичи, ингаляцион
Операцион кесим:
- Кенг булиши керак
- Зарурият булганда кушимча контрапертуралар
килиниши лозим
- Йирингли бушликни икки бушликли дренаж найчалар
билан дренажлаш керак

35. Махаллий йирингли касалликлар

Фолликулит
Соч копчасининг йирингли яллигланиши
фолликулит дейилади.
Фолликулитда соч копчаси атрофида
огриксиз йирингчи пуфакча (пузырек)
пайдо булади
Давоси - консерватив

36. Фурункул

Тери соч копчаси ва ёг безларининг
йирингли
яллигланиши
фурункул
дейилади.
Фурункул купинча кийимлар билан
шикастланувчи жойларда - буйин, бел,
сон ва елка сохаларида учрайди.

37. Бош энса сохасининг абсцесланувчи фурункули

38. Фурункул клиникаси

Тери кичиши
- Санчилувчи огриклар
- Тери кизариши
- Терида шиш
- Субфебриль температура
-

39. Фурункул асоратлари:

Юз веналарининг тромбофлебити
Мия синусларининг тромбофлебити
Лимфаденит
Флегмона
йирингли артрит
Сепсис

40. Фурункулни даволаш:

Учокка 70% спирт билан ишлов бериш
Учок сохасини сочлардан тозалаш
Учокни антибиотиклар эритмлари билан
туйинтириш (обкалывание)
Ёток тартиби
Жараён оёк ёки қулларда булса иммобилизация
қилиш
Антибиотикотерапия буюриш
Сульфаниламидлар буюриш
Физиотерапевтик муолажалар: УВЧ, соллюкс,
кварц
Гипертоник эритмалар билан богламлар қуйиш

41. Учокни антибиотиклар эритмалари билан туйинтириш (обкалывание)

42. Карбункул

Бир неча соч копчаси ва ёг
безларининг умумий инфильтрат хосил
килиб, тери ва тери ости ёг каватининг
некрози билан кечувчи таркок йирингли
некротик
яллигланиши
карбункул
дейилади

43. Карбункулнинг схематик куриниши

44. Буйин сохасининг карбункули

45. Карбункулнинг клиникаси:

Тана хароратининг кутарилиб титрок тутиши
Дагал,
огрикли яллигланиш инфильтрати
пайдо булиши
Терининг шишиб таранглашиши
Тери рангининг кукимтир- қизгиш рангга
кириши
Элакка ухшаш некротик соха пайдо булиши
Кунгил айниб, қусиш
Бош огриги
Уйқусизлик

46. Буруннинг фурункули ва юқориги лабнинг карбункули

47. Карбункул асоратлари:

Тромбофлебит ва лимфангит
Галвирсимон бушликнинг тромбози
Сепсис
Йирингли менингит

48. Карбункулини даволаш стационар шароитларида утказилади ва қуйидагиларни уз ичига олади:

- Ёток тартиби
- Бошлангич боскичларида антибиотиклар билан
новокаинли блокадалар
- Иммобилизация
- Огриксизлантириш
- Антибиотикотерапия ва сульфанильамидлар
- Умумий анестезия остида оператив даво

49. Карбункулда хочсимон кесим

50. Карбункулда Н симон кесим

51. Карбункулда некрэктомия қилиш

52. Гидраденит

Апокрин тер безларининг йирингли
яллигланиши гидраденит дейилади.

53. Гидраденит клиникаси :

1.
2.
3.
Локализацияси: култик ости сохаси,
жинсий ва перианаль соха, сут безлари
сохаси.
Тери остида тери билан ёпишган
огрикли тугун пайдо булиши
Терининг
кукимтир-кизгиш
тусга
кириши

54. Гидраденитнинг жойлашув сохалари

55. Култик ости сохасининг гидраденити

56. Гидраденитни даволаш:

Ультрабинафша нурлари билан нурлаш
УВЧ куллаш
Новокаинли-антибиотикли
инфильтрацион блокадалар
Паст дозада рентгенотерапия
Антибиотиклар, сульфаниламидлар
Аутогемотерапия
Инфильтрат абсцессланганда оператив
даво кулланилади.

57. Гидраденитда йирингли бушликни очиш

58. Фолликулит, фурункул ва гидраденитларнинг схематик куриниши

59. Абсцесс

Чегараланган йирингли бушлик
абсцесс дейилади.
Абсцесс
тери
ости
ёг
клетчаткасида, мушакларда, суяк ва
ички аъзолар (упка, жигар, буйрак,
бош мия) да учрайди.

60. Думба ва елка сохаларининг постинъекцион абсцесслари

61. Абсцесс клиникаси :

Пульсацияланувчи огрик
Шиш ва тери кизариши
Флюктуация (тулкинланиш)
Тана хароратининг кутарилиши
Лейкоцитар формуланинг чапга силжиши
куришинда лейкоцитоз

62. Абсцессни даволаш:

Бошлангич боскичида консерватив
муолажалар (киздирувчи компресслар,
грелка, соллюкс, УВЧ, тинчлик (режим
покоя).
Флюктуация пайдо булганида эса
оператив даво –йирингли бушликни
(абсцессни) очиш.

63. Абсцессни операция килиш олдидан пункция килиш

64. Абсцессда йирингли бушликни очиш операцияси

65. Йирингли бушликни очишда бушлик чунтакларини тафтиш килиш

66. Флегмона

Тукималарнинг таркок йирингли
яллигланиш
жараёни
флегмона
дейилади ва у купинча сийрак
бириктирувчи тукималарда учрайди

67. Карбункул ва флегмонанинг схематик куриниши

68. Флегмонанинг клиникаси:

Огрик
Титрок
Тана хароратининг баланд булиши (40оС)
Умумий холсизлик

69. Буйн сохасининг аденофлегмонаси

70. Флегмонани даволаш:

Факат бошлангич боскичларидагина
консерватив
муолажалар
буюриш
мумкин.
Жараён яна ривожланадиган булса
шошилинч равишда оператив даво зарур.

71. Сарамас (рожа)

Сарамас терининг, баъзан эса шилик
каватларининг ривож олувчи уткир
яллигланиш касаллиги булиб, унинг
кузгатувчиси
стрептококк
А
хисобланади.

72. Сарамаснинг клиникаси

Бирданига бошланиши
Тана хароратининг кутарилиб, титрок
тутиши
Бош огриши
«Олов тилчалари» (язычки пламени)
куринишида тери кизариши
Терининг шишиши ва огриклилиги

73. Юз сохасининг сарамаси

74. Сарамаснинг клиник шакллари:

Эритематоз сарамас
Буллез шакли
Флегмоноз ёки гангреноз шакли

75. Эритематоз сарамас

Сарамаснинг бу шаклида тери
шиши ва кизариши кузатилиб, улар
жараённинг
сусайиши
билан
йуколади.

76. Сарамаснинг буллез шакли

Сарамаснинг буллез шакли терида
саргиш,
лойкали
ёки
геморрагик
суюклик (экссудат) сакловчи пуфакчалар
пайдо булиши билан характерланади.

77. Сарамаснинг флегмоноз шакли

Агарда
яллигланиш
жараёнига
йирингли инфекция ва тери некрози
кушилса тери сарамасининг флегмоноз
ёки гангреноз шакли ривожланади.

78. Сарамасни даволаш

Сульфаниламидлар
(стрептоцид) махаллий - кукун
куринишида сепилади
Зарарланган сохаларга бриллиант яшили билан ишлов
бериш
Сульфаниламид воситаларини (стрептоцид, этазол,
сулфодиметоксин ва бошкалар) кабул килиш
Антибиотиклар
буюриш, иложи булганида эса
эндолимфатик йул билан юбориш
Пассив иммунизация – антистрептококк вакцинасини
(10-20 мл куллаш)
Витаминотерапия
Десенсибилизацияловчи воситалар – димедрол ва
бошкалар
Флегмоноз шаклида йирингли учокни очиш

79. Уткир парапроктит

Тугри ичак атроф клетчаткасининг
йирингли
яллигланиши
уткир
парапроктит дейилади.
Уткир парапроктитнинг тери ости,
шиллик ости, ишиоректал, пелвиоректал
ва
ретроректал
турлари
тафовут
килинади.

80. Уткир парапроктитда йирингли бушликларнинг жойлашуви

81. Уткир парапроктитнинг клиникаси:

Аналь
сохада пульсацияланувчи, кескин
огриклар
Дефекациянинг кийинлашиши
Титраш билан намоён булувчи гектик тана
харорати
Думба
сохасигача таркалувчи, огрикли
инфильтрат пайдо булиши
Флюктуация
Инфильтрат устидаги терининг кукимтир
тусга кириши

82. Уткир парапроктитнинг давоси шошилинч равишда наркоз остида операция килишдан иборат

English     Русский Правила