Химия ашық сабақ шаблон дайын

1.

Ашық сабақ
Пән мұғалімі: Төлбасиева
Индира

2.

Дарасы
ң
Алғырсың
Білімдісі
ң
Алғырсың
Мықтысы
ң
Данасы
ң
Біліктісі
ң
Жігерлісі
ң
Біліктісі
ң
Алғырсы
ң
Ерекшесі
ң
Білімдісі
ң
Дарасы
ң
Білімді
бол
Жарайсы
ң
Шыншылс
ың
Шыншылсы
ң
Білгірсі
ң
Әдемісі
ң
Алғырсың

3.

2
1
1
3
2
2
2
3
1
2
3
3
1
3
1
1
1
2
1
1
2
2
3
3
3

4.

"Радиусты анықта"
(Салыстырмалы тапсырма)
Период пен топ
нөмірінің атом
құрылысымен байланысы.
"Белсенділікті тап" (Металдық қасиет)
Сұрақ: Mg (Магний), Al (Алюминий), Na
(Натрий) элементтерінің ішінде
қайсысының металдық қасиеті
(электронды беру қабілеті) ең жоғары?
Неліктен?
Период бойынша жоғары
оксидтердің
сипатының (негіздіктен
қышқылдыққа) өзгеруі.
Сұрақ: F (Фтор), N (Азот), O (Оттек)
элементтерін электртерстілігінің
(электронды өзіне тарту
қабілетінің) арту ретімен тізіп
жазыңыз.
Топ бойынша иондану
энергиясы мен электронды
беру
жеңілдігі (Li мен Cs салыстыру)
.
Сұрақ: Мына элементтерді атом
радиусының өсу ретімен орналастырыңыз:
Li (Литий), K (Калий), Na (Натрий).

5.

Литий (Li), Натрий (Na), Калий (K)
— бәрі 1-топта орналасқан.
Қайсысы сумен белсендірек
әрекеттеседі деп ойлайсыздар?
Неліктен?
Периодтық кестедегі ең
белсенді металл мен ең
белсенді бейметалл қай
жерде орналасуы
мүмкін? Неге дәл сол
жерде?
Период бойынша солдан
оңға қарай жүргенде
атомның ядро заряды мен
электрон қабаттарының
саны қалай өзгереді?
Период және топ бойынша
элементтер қасиеттерінің
өзгеру заңдылықтары

6.

Период және топ бойынша
элементтер қасиеттерінің
өзгеру заңдылықтары
Оқу мақсаты - химиялық элемент атомдарының физикалық
қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарының сипаттайды; (атом
радиусы, иондану энергиясы, электронтартқыштық,
электртерістілік және тотығу дәрежесі)

7.

Видео

8.

1-тапсырма (Жеке жұмыс)
Сұрақ жауап әдісі
Периодтық жүйеде белгілі бір период
бойынша солдан оңға қарай жылжығанда
атом радиусы қалай өзгереді және
неліктен?
Негізгі топшаларда жоғарыдан төмен
қарай орналасқан элементтердің иондану
энергиясы қалай өзгереді?

9.

Периодтық кестедегі
электртерістілігі ең
жоғары элемент
қайсысы?
Иондану энергиясының
анықтамасына сәйкес
келетін сипаттаманы
таңдаңыз.
Берілген элементтерді
металдық
қасиеттерінің өсу
ретімен
орналастырыңыз:
Al,Na , Mg
3-период элементтері
берілген: N ,Si ,Cl.
Олардың атом
радиустарының кему
ретін көрсетіңіз.
Неміс ғалымы Л.
Полинг ұсынған
шкала бойынша қай
физикалық шама
сипатталады?
Неліктен инертті
газдардың (VIII A
топша) электронға
ынтықтығы өте
төмен немесе терс
мәнге ие?

10.

Период бойынша
солдан оңға қарай
электртерістілік
артады.
Франций (Fr) –
периодтық жүйедегі
бейметалдық
қасиеті ең күшті
элемент.
Бір топшада
жоғарыдан төмен
қарай атом
радиусы өседі.
Иондану энергиясы
неғұрлым жоғары
болса, атом
электронды соғұрлым
оңай береді.
Магний (Mg) мен
Хлордың (Cl)
қайсысының иондану
энергиясы жоғары?
Литий (Li), Натрий
(Na), Калий (K)
элементтерінің
қайсысы электронды
ең оңай береді?
«Шын немесе Жалған» форматындағы сұрақтар:

11.

2-тапсырма (Жұптық жұмыс)
Сұрақ жауап әдісі
Сөйлемдерді тиісті сөздермен (артады/кемиді/күшейеді/әлсірейді)
толықтырыңыз.
Бір периодта солдан оңға қарай элементтердің иондану энергиясы __________, ал
атом радиусы __________.
Негізгі топшаларда жоғарыдан төмен қарай элементтердің металдық қасиеттері
__________, себебі атом радиусы __________.
Электртерістілігі ең жоғары галоген элемент – __________.
Дескриптор:
Период бойынша иондану энергиясы өзгеру заңдылығын
көрсетеді-1балл; атом радиусының өзгеру заңдылығын
көрсетеді-1 балл; топ бойынша металдық қасиетінің
өзгеруін көрсетеді-1балл; атом радиусының өзгеруін
байланыстырады-1балл; электртерістілігі ең жоғары
элементті анықтайды-1 балл.

12.

3-тапсырма (Топтық жұмыс)
Сұрақ жауап әдісі
«Қорғаныс костюмі»
Жағдаят (Мәтінді оқыңыз): «Stark Industries» зертханасында жаңа суперқаһарман
костюмін жасау үшін әртүрлі элементтердің қасиеттері зерттелуде. Инженерлерге
костюмнің арнайы микрочиптері мен бөлшектері үшін электрондарын оңай
бермейтін (иондану энергиясы өте жоғары) және атом радиусы барынша кіші
элемент қажет болды. Зертхана үстелінде зерттеуге арналған үш үміткер элемент
тұр:
Литий (Li), Азот (N) және Фтор (F). Тапсырмалар:
1. Мәтіндегі инженерлердің талабына (иондану энергиясы жоғары,
атом радиусы кіші) берілген үш элементтің қайсысы ең көп
сәйкес келетінін анықтаңыз.
2. Таңдалған элементтің периодтық жүйедегі орнына сүйеніп, оның
неліктен бұл талаптарға сай екенін ядро заряды мен
электрондардың тартылу күші тұрғысынан дәлелдеп жазыңыз.
3. Бұл элементтің металдық немесе бейметалдық қасиетінің
қайсысы басым екенін оның электртерістілігі мен электрон
тартқыштық энергиясына қатысты қорытындылап жазыңыз.

13.

«Атом радиусы және металдық
қасиеттер»
Тапсырма: 3-период элементтерін
(Na, Mg, Al, Si) және 1-негізгі топша
элементтерін (Li, Na, K, Rb) мысалға
алыңыз. Период бойынша солдан
оңға қарай және топ бойынша
жоғарыдан төмен қарай атом
радиусы қалай өзгеретінін сызбамен
(стрелкалар арқылы) көрсетіңіз.
Радиустың өзгеруі элементтердің
металдық қасиеттеріне қалай әсер
ететінін түсіндіріп, дәлел келтіріңіз.
«Иондану энергиясы және
тотықсыздандырғыштық» Тапсыр
ма:
Оқулықтағы мәліметтерді қолдана
отырып, 2-период элементтерінің (Li,
Be, B, C, N) иондану энергиясының
өзгеру заңдылығын көрсетіңіз.
Иондану энергиясының артуы немесе
кемуі элементтің электрон беру
қабілетіне (тотықсыздандырғыш
қасиетіне) қалай әсер етеді?
Иондану энергиясы ең төмен болатын
элементтер тобын атаңыз және
себебін түсіндіріңіз.
1 топ
2 топ
«Электртерістілік және бейметалдық
қасиеттер» Тапсырма:
Галогендер тобының элементтерінің (F,
Cl, Br, I) электртерістілігі мен
электрон тартқыштығы топ бойынша
қалай өзгеретінін талдаңыз. Неліктен
Фтор (F) барлық элементтердің ішіндегі
ең күшті бейметалл (электртерістілігі ең
жоғары) болып табылатынын оның атом
құрылысымен (ядро заряды, радиусы)
байланыстырып түсіндіріңіз.
Оқулықтағы Л. Полингтің
электртерістілік шкаласына сүйеніп, ең
белсенді бейметалдарды атаңыз.
3 топ

14.

Сабақты бекіту тапсырмасы

15.

16.

11
120
45
896
10
3
22
12
13
7
2
14
21
16
18
17
15
19
Сабақ түсінікті
Сұрақтарым
бар
11
113
5
420
10
312
7896
214
16
18
17
15
19
11
113
5
420
10
312
7896
214
16
18
17
15
19
Түсінбедім