Burysh_turgyn_olsheu_7_synyp_16x9

1.

БҰРЫШТАРДЫҢ
ШАМАСЫН ӨЛШЕУ
7-сынып геометриясы
∠

2.

1. Бұрыш дегеніміз не?
Бұрыш — бір нүктеден
шығатын
екі сәуледен құралған фигура.
∠AOB
Бұрыштың белгіленуі
∠AOB немесе ∠BOA
Бұрыш шамасы градуспен
өлшенеді.
1° — толық бұрыштың 360 бөлігінің бірі.
O — бұрыштың төбесі
OA және OB — бұрыштың
қабырғалары

3.

2. Бұрыштарды өлшейтін құрал — транспортир
Есте сақта!
90°
• Ортаңғы нүкте —
бұрыш төбесіне
• 0° сызығы — бір
қабырғаға
• Екінші қабырға
көрсеткен сан — бұрыш
шамасы
0°
180°
Өлшем бірлігі: °
(градус)

4.

3. Бұрышты транспортирмен өлшеу алгоритмі
1
Транспортирдің ортасын бұрыш төбесіне қой.
2
0° сызығын бұрыштың бір қабырғасымен беттестір.
3
Екінші қабырға қиып өткен санды тап.
4
Дұрыс шкаланы таңда: 0°-тан бастап сана.
45°

5.

4. Бұрыштардың негізгі түрлері
Сүйір бұрыш
Тік бұрыш
Доғал бұрыш
Жазыңқы
бұрыш
0° < α < 90°
α = 90°
90° < α < 180°
α = 180°

6.

5. Мысал: бұрыш шамасын анықтайық
Транспортир бойынша екінші
қабырға
60° белгісіне сәйкес келеді.
Назар аудар!
Егер бұрыштың қабырғасы сол жақтан
басталса — ішкі шкаланы,
оң жақтан басталса — сыртқы
шкаланы таңда.
60°
Қателеспеу үшін 0°-тан бастап сана.
Жауабы: ∠AOB = 60°

7.

6. Өлшеу кезінде жиі кездесетін қателер
Ортаны төбеге қоймау
0° сызығын қабырғаға дәл
келтірмеу
Қате шкаланы оқу
Өлшем бірлігін жазбау

8.

7. Практикалық тапсырма №1
Төмендегі бұрыштардың шамасын анықта.
∠A
∠B
∠C
?
?
?
Жауаптары: A = 55°, B = 90°, C = 120°

9.

8. Практикалық тапсырма №2
1) 37° — қандай бұрыш?
сүйір
2) 90° — қандай бұрыш?
тік
3) 146° — қандай бұрыш?
доғал
4) 180° — қандай бұрыш?
жазыңқы

10.

9. Бекіту: «Дұрыс па, бұрыс па?»
1. Сүйір бұрыш 90°-тан кіші.
Дұрыс
2. Доғал бұрыш 90°-қа тең.
Бұрыс
3. Транспортир бұрышты градуспен өлшейді.
Дұрыс
4. Жазыңқы бұрыш 180°.
Дұрыс

11.

10. Қысқаша қорытынды
Бұрыш
Өлшемі
Құрал
Ереже
Екі сәуледен
тұрады
Градуспен
өлшенеді (°)
Транспортир
0° сызығын
қабырғаға дәл
келтіру

12.

БҮГІН НЕ ҮЙРЕНДІК?
✓ Бұрыштың элементтерін атауды
✓ Транспортирді дұрыс орналастыруды
✓ Бұрыш шамасын градуспен өлшеуді
✓ Бұрыш түрлерін ажыратуды
Назарларыңызға рақмет!