AVESTO

1.

AVESTO
Buyuk tarixiy
huquqiy manba
ANVAROV.M

2.

Kirish
“Avesto” — insoniyat tarixidagi eng qadimiy yozma manbalardan biri bo‘lib, u qadimgi
Markaziy Osiyo va Eron hududida yashagan xalqlarning diniy, axloqiy hamda huquqiy
qarashlarini o‘zida mujassam etgan. Ushbu asar Zardusht ta’limoti asosida shakllangan bo‘lib,
zardushtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblanadi.
Avesto nafaqat diniy manba, balki jamiyat hayotini tartibga soluvchi muhim qo‘llanma vazifasini
ham bajargan. Unda insonlarning kundalik turmushi, o‘zaro munosabatlari, mehnat faoliyati,
oila va nikoh masalalari, shuningdek, yaxshilik va yomonlik o‘rtasidagi kurash g‘oyalari keng
yoritilgan. Bu esa uni qadimgi davr huquqiy va ijtimoiy tizimini o‘rganishda bebaho manbaga
aylantiradi.
Shuningdek, Avestoda adolat, halollik, poklik va mehnatsevarlik kabi umuminsoniy qadriyatlar
targ‘ib qilinadi. U orqali biz ajdodlarimizning nafaqat diniy e’tiqodi, balki ularning qonunlari,
ijtimoiy tartibi va dunyoqarashi haqida ham chuqur tasavvurga ega bo‘lamiz. Shu sababli Avesto
bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan buyuk tarixiy-huquqiy meros hisoblanadi.

3.

1.
Avestoning kelib
chiqishi va tuzilishi
Avestoda huquqiy
2. normalar va ijtimoiy
hayot
Reja:
Avestoning tarixiy va
3.
huquqiy ahamiyati

4.

Avestoning
kelib chiqishi
Avestoning kelib chiqishi
asoslangan.
yozma shaklga keltirilgan. Bu esa uning tarixiy qiymatini yanada
oshiradi.

5.

Avestoning tuzilishi
Avesto bir necha asosiy qismlardan iborat:
• Yasna
diniy marosimlar va ibodat matnlari
• Yashtlar
madhiyalar
• Vispered
• Videvdat
qonunBu qismlar orqali jamiyat hayotining deyarli barcha jihatlari yoritilgan.

6.

Avesto Kitobi
Avestoda huquqiy normalar
Avesto qadimgi huquqiy tizim sifatida ham muhim
ahamiyatga ega. Unda:
• mulk huquqi
• oila va nikoh masalalari
• mehnat va majburiyatlar
• jamiyat tartibi
• kabi masalalar aniq belgilangan.
• Bu qoidalar jamiyatda tartib va adolatni
Avestoda huquqiy
normala

7.

1.
2.
Jinoyat va
jazolar
Bu kabi harakatlar qattiq qoralanadi.
Jazolar orqali jamiyatda intizom va
qonun ustuvorligi saqlangan.
tabiatga
zarar
3.
yetkazish

8.

Avestoda qarashlar
Axloqiy va ijtimoiy qarashlar
Bu tamoyil inson hayotining asosiy mezoni
sifatida qaraladi.
Unda halollik, poklik, mehnatsevarlik va
Tarixiy ahamiyati
Avesto Markaziy Osiyo xalqlarining qadimgi tarixini
Unda:
• qadimgi urf-odatlar
• jamiyat tuzilishi

9.

Behustun
qoyatoshi
Eronning Kirmonshoh viloyatidagi Behistun
tasvirlangan. Bu yodgorlik miloddan avvalgi 522
521-
eng yirik tosh manbalardan biri hisoblanadi.
davrdagi siyosiy va diniy qarashlar uch tilda
(qadimgi fors, elam va bobil tillarida)
muhrlangan.

10.

Xulosa
Avesto
insoniyat tarixidagi eng qadimgi yozma manbalardan
ega.
U orqali biz qadimgi jamiyatda qonun, tartib va axloq qanday
shakllanganini bilib olamiz.
katta qadrlanadi.

11.

Thank
You
Hammaga rahmat ushbu mustaqil
ish hech qanday suniy intelekt
omilisiz tayyorlandi.
kamchiliklar uchun uzur sorayman
ANVAROV.M