Максим Богданович (2)

1.

Максiм Багдановiч
Яго жыццёвы i творчы
шлях

2.

Нараджэнне
Нарадзіўся 9 снежня 1891 г. (паводле новага
стылю) у Мінску ў сям'і настаўнікаў.
Дом, у якім нарадзіўся Максім Багдановіч

3.

Сям'я
Адам Ягоравіч
Багдановіч
(1862-1940).
Вядомы
гісторык і
этнограф
Марыя Апанасаўна
Мякота (1869-1896)
Марыя Багдановіч з дзецьмі.
Злева на права: Вадзім, Лёва,
Максім, 1897-1998г.г.

4.

Юнацкія гады
Вучобай хлопчыка займаўся тата, імкнучыся максімальна шырока і даступна падаць
дзіцяці неабходныя веды. Сям'я пераехала з Гродна ў Порт, дзе кіраўнік сямейства
атрымаў пасаду ў банку. Там малады чалавек паступіў на навучанне ў
Ніжагародскую мужчынскую гімназію. Будучы знакаміты паэт выхоўваўся ў творчай
атмасферы: у доме яго бацькоў часта бывалі прадстаўнікі інтэлігенцыі, тут вяліся
дыскусіі на грамадска-палітычныя, культурныя тэмы. У той час у модзе былі
рэвалюцыйныя руху, адгалоскі якіх пасля адаб'юцца ў паэзіі аўтара. Неўзабаве сям'ю
напаткала цяжкая страта: ад сухотаў памерла маці будучага паэта. Па характары
маленькі Максім Багдановіч быў падобны менавіта на яе: ён быў таксама вясёлы,
жыццярадасны, непосредственен, впечатлителен. У 1896 годзе бацька сямейства
прыняў рашэнне пераехаць у Ніжні Ноўгарад. Ужо ва ўзросце 10-11 год Максім
спрабуе пісаць вершы на беларускай мове.
Дом-музей
М.Багдановіча, г.Гродна

5.

Тут Адам Багдановіч пасябраваў з М. Горкім, з якім нават пасля парадніўся, калі
абодва ажаніліся на дзяўчат-сёстраў. Вядомы пісьменнік аказаў вялікі ўплыў на
хлопчыка, умацаваўшы ў ім любоў да літаратурных заняткаў. 1902 год стаў знакавым
у жыцці хлопчыка: ён паступіў у Ніжагародскую гімназію. Тут ён захапіўся
рэвалюцыйнымі ідэямі і нават прымаў удзел у студэнцкіх дэманстрацыях і выступах.
Але разам з тым ён пачаў сур'ёзна займацца літаратурай. У 1902г. ад туберкулёзу
лёгкіх памёр старэйшы брат Максіма - Вадзім. А вясной 1909 г. захварэў
туберкулёзам і Максім. 1907 год лічыцца пачаткам літаратурнай дзейнасці Максіма
Багдановіча. Яго першым значным мастацкім творам было беларускамоўнае
празаічнае апавяданне «Музы́ка», якое адразу ж надрукавала «Наша Нiва»
Максім Багдановіч у час
вучобы ў гімназіі, Ніжні
Ноўгарад (1902-1908)

6.

Гады вучобы ў ліцэі
Максім Адамавіч Багдановіч у 1911 годзе паехаў у Яраслаўль,
дзе паступіў у ліцэй. Наогул, у планах маладога чалавека было
адправіцца на вучобу ў Пецярбург, аднак з-за недахопу
сродкаў, а таксама сырога клімату сталіцы (у маладога паэта
адкрыліся сухоты) ён змяніў рашэнне. У Яраслаўлі ён шмат
займаецца вывучэннем заходнееўрапейскіх і славянскіх моў,
даследуе гісторыю Беларусі, яе этнаграфію, што знаходзіць
адлюстраванне ў яго творах. Таксама аўтар супрацоўнічае з
мясцовай газетай «Голос». Ён шмат друкуецца і атрымлівае
шырокую вядомасць не толькі ў літаратурных колах, але і сярод
масавага чытача.
Максім Багдановіч у час вучобы ў
гімназіі, Яраслаўль (1908-1911)

7.

Яраслаўль
Дом-музей у Яраслаўлі

8.

Там Максім Багдановіч піша першыя лірычныя вершы: «Над
магілай», «Прыйдзе вясна», «На чужыне», якія былі апублікаваныя
ў «Нашай ніве». Там жа друкуюцца вершы «Краю мой родны! Як
выкляты богам…», у якім выразна прагучала тэма сацыяльнага
прыгнёту і нацыянальнага адраджэння беларусаў; кароткае
вершаванае лірычнае апавяданне «З песняў беларускага мужыка»
— рэалістычная імпрэсія, прасякнутая гуманістычнымі матывамі,
поўная веры ў творчыя сілы народу; вершы «Цемень», «Пугач»,
«Разрытая магіла», а таксама пераклады з , .
Першым з перакладаў, дасланых у рэдакцыю «Нашай Нівы» быў
верш С. Ю. Святагора «Дзве песні», які пайшоў у друк з папраўкамі ў
мове , але з іншым подпісам: у карэктуры падпісаў верш
прыдуманым ім для Максіма Багдановіча псеўданімам «Максім
Крыніца»

9.

Яраслаўль, Дзямідаўскі юрыдычны ліцэй (1911)
Пад час вучобы ў ліцэі
Помнік у Яраслаўлі

10.

Вільня
1911 г. Пасля заканчэння
вучобы ў гімназіі ён наведаў
Вільню, дзе пазнаёміўся са
славутымі дзеячамі
беларускага нацыянальнавызваленчага руху братамі І. і
А. Луцкевічамі, беларускім
пісьменнікам, гісторыкам,
філолагам, літаратуразнаўцам
В. Ластоўскім, выдаўцом,
мовазнаўцам і
літаратуразнаўцам Б. ЭпімахамШыпілам. Па запрашэнні
Луцкевічаў Максім Багдановіч
амаль усё лета жыў у
фальварку Ракуцёўшчына каля
Маладзечна.

11.

На пачатку 1914 года, у друкарні Марціна
Кухты, пры грашовай падтрымцы
Магдалены Радзiвiл, тыражом 2000
асобнікаў выдадзены адзіны прыжыццёвы
зборнік твораў Максіма Багдановіча
«Вянок». Зборнік змяшчаў 92 вершы і 2
паэмкі, размешчаныя на 120 старонках, якія
былі аб’яднаныя па нізках: «Малюнкі і
сьпевы», «Думы» і «Мадонны».

12.

Прыватны беларускі музей братоў Луцкевічаў

13.

Апошнія гады жыцця
Багдановіч займаўся і грамадскай дзейнасцю. Так, ён падтрымліваў
беларускую Раду ў Яраслаўлі, аказваў дапамогу землякам, дапамагаў
бежанцам. Падчас гэтай дзейнасці ён заразіўся тыфам, цяжка хварэў,
але ачуняў і працягнуў займацца дабрачыннасцю. Паэт скончыў ліцэй
у 1916 годзе і прыехаў у Мінск, дзе працягнуў дапамагаць пацярпелым
у выніку Першай сусветнай вайны, ўвесь вольны час аддаваў літаратурнай
творчасці.
М. Багдановіч сябраваў з тымі інтэлігентамі, якія групаваліся
вакол «Беларускай хаткі». Выязджаў у прытулкі для дзяцей
бежанцаў, каб на ўласныя вочы ўбачыць, як жывуць сіроты.
Нават не піў чаю з цукрам, каб сэканоміць яго і перадаць
прытулкавым дзецям. У гэты час Максім Багдановіч напісаў
такія знакамітыя творы, як «Страцім-лебедзь» і «Пагоня».

14.

. Да гэтага часу яго страшная хвароба моцна развілася,
аднак ён працягваў займацца грамадскай працай,
арганізоўваў моладзевыя гурткі асветніцкага і
рэвалюцыйнага характару. Паэт шмат працаваў,
нягледзячы на тое, што хвароба падточвала яго сілы. На
грошы сяброў ён адправіўся лячыцца ў Крым, дзе памёр
у 1917 годзе. Пахаваны Максім Багдановіч на Кутском
брацкіх могілках горада Ялты, у 12 кіламетрах ад гэтага
месца беларускаму літаратару узведзены помнік.
Таксама манумент паэту ўсталяваны ў Мінску, а яго імем
названы вуліцы ў гарадах Беларусі.

15.

Ялта, Крым…
25 мая 1917 г. у 25-гадовым ўзросце
Максім Багдановіч памёр
У. Караткевіч (злева) каля магілы М.
Багдановіча.
г. Ялта. Украіна. 1969 г
«Санет»

16.

Архіў паэта
Архіў паэта быў захаваны яго бацькам – Адамам
Багдановічам, схаваўшым рукапісы сына ў куфар,
які затым аднёс у склеп і пахавалі пад лёд. У працэсе
падаўлення ў 1918 годзе Яраслаўскага паўстання
дом Багдановічаў быў спалены, лёд растаў, а ў
абгарэлы куфар пракралася вада. Адам Багдановіч
высушыў, разгладзіў пашкоджаныя рукапісы і
перадаў іх з часам у Інстытут беларускай культуры,
зацікаўленых творчасцю Максіма. У 1923 годзе
бацька напісаў «Матэрыялы да біяграфіі Максіма
Адамавіча Багдановіча».